X
تبلیغات
گروه آموزشي سوم ابتدايي بشرويه

توضیحاتی در باره ی فعّا لیّت های بخوانیم

1-درک و دریافت

      فعّالیّت درک و دریافت معمولا اوّلین فعّالیّت کتاب بخوانیم پس از هر درس است که در پایه های چهارم و پنجم دبستان مورد توجه قرار می گیرد.و اهداف زیر را دنبال می نماید.

    -ایجاد تعامل میان معلّم و دانش آموز

   -ارزشیابی از میزان درک دانش آموز از مطالب درسی(محتوا و پیام درس)مطرح نماید.در صورت نیاز دانش آموزان

 -   دست یابی دانش آموز به خود ارزشیابی و جبران خلا اطّلاعات توسط همکلاسی ها یش .که بیان می کنند

توصیه ها:

   برای پاسخ به دانش آموزان فرصت فکر کردن و مشورت بدهید.

   تشویق دانش آموزان به بیان پاسخ های مبسوط و پرهیز از پاسخ های یک واژه ای مانند(بله-خیر)تمرین برای عادت خوب گوش دادن با جلو گیری از پاسخ های شتاب زده قبل از اتمام سوال.

   عادت دادن ا نان به تفکر و انسجام فکری برای بیان پاسخ های دقیق  از دانش آموزان علاوه بر پاسخ ها یی را که از متن درس بیان میکند نظر خود را نیز در مورد آن سوال مطرح نماید.در صورت نیاز دانش آموزان

را راهنمائی کنید تا پاسخ را از متن درس بیاید و یا -یادآوری شفاهی آن بخش از درس توسط معلّم صورت پذیرد.

 

2-واژه آموزی و گسترش واژگان

    قلب هر زبان،واژه های آن زبان است.از سال سوم دبستان کودکان می توانند در هر سال 3000واژه را به گنجینه ی واژگان خواندنی خود اضافه نمایند

   کودکان در هنگام ورود به دبستان واژه های زیادی را از طریق شناخت پدیده های اطراف به دست آورده ا ند، در ذهن دارند  بعضی از وا ز ه های اندوخته در ذهن را در گفتار روزمره به کار می برند  وا نهائی را که بکار نمی برند مفهوم آنها رامی دانند و در دبستان شکل نوشتاری واژه ها را از طریق خواندن و همراه با معنی ان ها به ذهن می سپارند.

    یکی از راه های واژه آموزی،کشف روابط مفهومی وا ژگا نی به صورت های گوناگون است که برخی از این راه ها عبارتند از :1-هم مفهومی2-هم معنایی3-تضادمعنایی4-کلمه های متشابه

1-هم مفهومی :خواندن یک طبقه از واژگان که با یک دیگر ارتباط معنایی دارند،مانند واژه های زیر که همه از نظر مفهومی با واژه ی ((سفر ))در یک فضا قرار می گیرند.سفر ،چمدان ،بلیت،اتوبوس،...........

2-هم معنایی : اگرچه هم معنایی کاملی بین کلمات وجود ندارد ،بین برخی از واژه ها شباهت معنایی برقرار است.-

 مانند واژه های تیره و سیاه که در همه جا و در همه ی جمله ها کاملا هم معنا نیستند .خواندن دو کلمه ی تقریبا هم معنا به گسترش گنجینه ی و ا گا نی  دانش آموزان کمک می کند.

3-تضاد معنایی : خواندن دو کلمه ،که از نظر معنای مفهومی مخالف یک دیگر ند نیز ،راهی برای واژه آموزی است،مانند-

( شب،روز –سرد،گرم-سیاه،سفید)

 کلمه های متشابه : کلمه های متشابه آن دسته از کلماتی هستند که صورت املایی و گفتاری یکسانی دارند ،ما نند شیر (شیر-

 جنگل ،شیر خوردنی،شیر آب)یا مانند هم نوشته نمی شوند،ولی از نظر گفتاری هم آوا هستند ،مانند خوار،خار ،خواست،-خاست ،ثواب ،صواب)

 بهتر است برای آموزش واژه آموزی و گسترش واژگا نی دانش آموزان به نکات زیر توجّه شود:

 1-درباره ی گروه واژه های بخش واژه آموزی ،دانش آموزان را به صحبت و گفت و گو تشویق کنید .با استفاده از تجارب زبانی-دانش ا مو زان ونیز با هدایت و راهنمایی خود،فضای مفهومی واژه ها  و ارتباط معنایی آ ن ها را با یک دیگر روشن سازید.

 2-از دانش آموزان بخواهید و از ه  ی جدیدی را که یاد می گیرند،به سایر بخش های زندگی روزانه ی خود تعمیم دهند.

 3-در برخورد با وا ز گان ،از آن ها بخواهید به یاد آورند که چندبار،در کجا و چگونه با این وا ژه تماس داشته ا ند.

 4-با استفاده از تجارب  زبانی دانش آموزان و هدایت و راهنمایی آن ها ،فضایی در کلاس ایجاد کنید تا هر یک از وا زه های جدیدی که یاد می گیرند ،تعریف شود.

 5-فرصت ها یی فراهم آورید تا دانش آموزان واژه های جدید را در گفتار و نوشتار خود به کار ببرند.

 

 3-نکته

      برای به کارگیری درست زبان و توفیق در برقراری ارتباط گفتاری و نوشتاری ونیز سازمان دهی بهتر فکر و ذهن ،دانش آموز باید الگوهای دستوری صحیحی را در زبان فارسی معیار بداند و عا د ت کند آن ها را در گفته ها و نوشته های خود به کار بندد.

     در روند زبان آموزی در دوره ی دبستان ،علاوه بر تلاش برای رشد و تقویت مهارت های زبان آ موزی نقش فرا زبانی و تقویت آن در ذهن و زبان نیز در برنامه ی درسی زبان آموزی مدّ نظر قرار گرفته است تا دانش آموز  بتواند از زبان فارسی -معیار برای تعبیر و تفسیر زبان استفاده کند.به این ترتیب، باید واژه را تعریف و تفسیر کند؛به تشریح و تبیین عناصر زبانی بپردازد و سازمان درونی کلمه را بشناسد و بتواند جمله های صحیح دستوری را در گفته ها ،نو.شته های خود به کار گیرد.

   در کتاب بخوانیم ، فعّالیّتی به نام ((نکته)) آمده است تا دانش آموزان از طریق آن ساخت- نحوی زبان را بشناسد .یکی از انتظارات ما در این فعّالیّت ،این است که دانش آموزان بتوانند بین عناصر گوناگون یک جمله رابطه ی هم نشینی برقرار کنند تا منظور پیام را برسانند.

مثلا در جمله ای که در ان ،یک کلمه (با هر نقش دستوری )حذف- شده است،آن را در جا ی مناسب خود در جمله قرار دهند .علاوه بر هم نشینی ،مهارت به کار گیری درست محورجایگزینی نیز ضروری است و د ا نش آموز باید بتواند به جای یکی از کلمه های مندرج در آن جمله ،کلمه ی مناسب دیگری جایگزین کند. این امر در زبان آموزی نقش موثری ایفا می کند. اگر استفاده از محور جایگزینی نبود ،ذهن نمی توانست هزاران هزار جمله را بر حسب موقعیّت های متفاوت ،عینا در حافظه انبار کندو مسلّما در کار- رفع نیازهای ارتباطی فرو می ماند و از عهده ی بیان موقعیّت های تازه و نا آشنا بر نمی آمد. استفاده ازمحور- جایگزینی زبان را پویا ،زایا و خلّاق  کرده است. 

تنوع این تمرین ها در کتاب به صورت زیر است:

    تطبیق دادن فعل  با فاعل ،به کار گیری  ساختار جمله ها ی صحیح با الگو های دستوری منطبق بر زبان فارسی معیار، به کار گیری ساختار جمله های صحیح با توجّه به ز ما ن های متفاوت(حال ،آینده،گذشته) ،به کار گیریصفت ها (ساده، تفصیلی،عالی)و اضافه کردن صفا تی به اسم ها برای زیباتر شدن جمله ها ونیز به کار گیری مناسب نقش نماها در جمله .منظور از نقش نما تشخیص نقش کلمات در جمله مانند نقش نمای مفعول که تک وازه ی ((را)) و نقش  نمای اضافه  و صفت ،نقش نمای ندا (مانند  ای و .....است.

 از انواع دیگر تمرین ها ی مربوط به((نکته))به کارگیری مثل ها ست.چند مهارت نگارشی نیزدرآموزش نکته ها موجود است.

در آموزش این فعّالیّت ،باید به توصیه های زیر توجه شود:

  1-در برخی ا فعّالیّت ها آموزش دستور زبان که مطرح شده به شکل غیر مستقیم صورت می گیرد .سعی شود در تدریس از نقش دستوری کلمه ها نامی نبرید

  2-در نحوه ی آموزش ،سعی کنید با طرح مثال ها ی گوناگون در زمینه ی تمرین های در نظر گرفته شده ،نکته ی معیّن شده را در ذهن دانش آموزان تثبیت کنید.در آموزش قائده ها ،روش از جزء به کل با روش

 استقرایی را بیشتربه کار ببندید و تلاش کنید دانش آموزان از طریق ارائه ی مثال ها ،مصداق ها و -

 شواهد،به کشف قائده نا یل شوند.

  3- نکته را با درس یا درس های قبل یا با مثال ها یی از کتاب های درسی و غیر درسی پیوند دهید.

  4-دانش آ مو زان را هدایت کنید تا مثال ها و مصداق ها را خود به زبان آورند و سپس روی تخته بنویسند.

  5-در فعّالیّت های جمله سازی ،چه در مورد آن دسته از تمرین ها یی که مربوط به فعّالیّت نکته است و چه در-سایر فعّالیّت ها کتاب بنویسیم ،شرایط را به گونه ای فراهم آورید تا دانش آموزان جمله های

 بیشتر و متفاوت تری بگویند یا بنویسند .زیا هرچه در این زمینه تلاش بیشتری صورت گیرد ،دانش آموزان

جمله های بیشتری از یک –دیگر یاد می گیرند و خلّاقیّت آن ها شکوفا تر می شود.

   4-گفت و شنود             

   این فعّالیّت مندرج در کتاب بخوانیم ،علاوه بر مهارت های مربوط به گفت و شنود و گسترش درون دادها وبرونداد ها ی شفاهی کودکان ،برای این است که دانش آ مو زان بتوانند دریک فضای امن و صمیمانه و بدون هیچ –اضطراب و تشو یشی ،نظرها ،عقاید و احساسات و عواطف خود را ،چه در گروه و چه در جلوی جمع ،بیان دارند.

   برخی از پرسش های مندرج در این فعّالیّت به منظور پیوند دادن مضمون متن درس به زندگی واقعی و وا داشتندانش آموزان به حل یک مسئله ی اجتمایی است.برخی دیگر مکمّل معنایی درس و بسیاری

دیگر از آن ها به طور مستقیم به بیان احساسات و عقاید دانش آموزان معطوف است،بنابراین توصیه می شود:

  الف)دانش اموزان ابتدا در باره ی سوال مورد نظر در گروه گفت و گو ودر باره ی نظرهای یک دیگر بحث می کنند .بعد از اتمام بحث در یک گروه ،اعضای آن گروه می توانند با گروه مجاور خود نیز به گفت و گو بپردازند.

  ب)فضایی فراهم آورید تا دانش آموزان هنگام تفکّر در باره ی پاسخ سوال ،آن چه را که مشا به آن است و قبلابه گونه ای با ان بر خورد داشته اند ،بیان دارند.                  

    5- فعّالیّت های ویژه(ا لف – نمایش ب-بازی پ –کتاب خوانی و قصّه  ت-باهم بخوانیم)

      الف)نمایش  نمایش بروز افکار،احساسات ،عواطف و تظاهر ان ها به نحوی بر چهره و دیگر اعضا و اندام های بدن است .در کتاب فارسی چهارم ،فعّالیّت های نمایشی بازی های نمایشی است که به دو  شکل صامت و گویا اجرا می شود.در نمایش صامت ،که پانتو میم نامیده می شود، تصویر عواطف روی صورت و اندام های  بدن به ویژه دست ها تجلّی می یابد.

      نوع دیگر نمایش با گفت و گو ها همراه است که در آن روندی داستانی دنبال می شود،بازیگران با حرکات نمایشی و گفت و گو ها حوادث و شخصیّت های داستان را به گونه ای مجسّم می کنند تا هم داستان را اجرا کنند وهم در بیننده تاثیر لازم را بگذارند.

     در هر یک از گونه های نمایشی و در صورت زیاد بودن عدّه ی دانش آموزان ،چند نفر بازیگر انتخاب و در مکانی معیّن ،نقش ها به آن ها واگذار می شود تا نمایش را اجرا کنند.

     نوع دیگر نمایش ،نمایش خلّاق است .نمایش خلّاق یک فعّالیّت نمایشی سازمان یافته است که بیشترین تاکید آن بر مراحل انجام دادن کار است تا بر حاصل کار . این فعّالیّت باید با ید به خودی خود و خلّاق باشد و عمق بیشتر شخصیّت ها و نکته های نهفته در نمایش را نشان بدهد.نمایش خلّاق از هر گونه رسمیّت رها ست و هدف ان بیشتر ایجاد رضایت خاطر در افرادی است که خود را در آن درگیر کرده اند .این فعّا لیّت بخشی از طبیعت کودک است و آموزگاران محترم می توانند آن را به کار گیرند.

      آموزگار پیش از آن که وارد مرحله ی فعّالیّت نمایش خلّاق  شود،باید فضای مناسبی به وجود آورد تا دانش آموزان احساس امنیّت کنند.برای دست یابی مطلوب تربه به ارزش های نمایش خلّاق بهتر است فعّلیّت ها یی برای آماده سازی دانش آموزان صورت گیرد ،بازی هایی مانند چیستان ،حدس زدن،چه احساسی دارم و.... به اماده سازی دانش آموزان برای موفّقیّت در نمایش خلّاق کمک می کند.

    نمایش ،یکی از فعّالیّت های مورد تاکید در برنامه درس زبان آموزی است که در پایه های متفاوت دوره ی - دبستان مورد توجّه قرار می گیرد و اجرای مطلوب آن به تحقیق بسیاری از اهداف زبان آموزی منجر می شود.به طور کلی ،نمایش بر رفتار دانش آ مو زان تاثیرات مثبت آموزشی و پرورشی دارد که اثار آن ها در رشد و پرورش کلیه ی ابعاد شخصیّتی مشهود است.برخی از این تاثیرات آموزشی و تربیتی را می توان به صورت زیر بر شمرد.

   ☺ از مهم ترین تاثیرات نمایش ،کمک به دانش آ موز برای بیان فکر ،احساس ،عواطف و به طور کلی کمک به ابراز وجود خود در میان جمع است که از اهداف اساسی زبان آموزی به شمار می رود. در خلال این اهداف ،انسجام و نظم فکری و بالا رفتن درک شنوایی نیز اتّفاق می افتد.

   ☺ در نمایش شرایطی فراهم می آید که مفاهیم نا ملموس و انتزاعی ،هم برای بازیگر وهم تماشاگر محسوس و آشنا شود.بنا بر این مفهوم آموزشی نیز نیز از اتّفاقات مورد توجّه در نمایش و از اهداف زبان آموزی  است.              

   ☺ نمایش امکانی فراهم می آورد تا خلّاقیّت و ابتکار دانش اموزان ،که در قالب ذهن و اندیشه است ،به عمل و حرکت درآید و عینی شود .بنابراین ،شکوفایی،خلّاقیّت و پرورش تخیّل ازجمله ی دست آوردها ی دیگر نمایش است.

   ☺ با نمایش ،طول تمرکز ،توجه و دقّت تماشاگر و بازیگر افزایش می یابد ،تشخیص و بازشناسی به  ویژه در- تماشا چی-از طریق درک مفهومی به مفهوم دیگر با انتقال مقدّمه به نتیجه یا از طریق صحنه ای به صحنه ی –دیگر رشد می یابد . این امر به رشد شناختی در دانش آموزان کمک زیادی می کند.    

    ☺ از ان جا که اجرای نمایش با تحرّک بدنی همراه است ،بین اندام ها و عضلات کوچک و بزرگ دانش آموزان هماهنگی ایجاد نموده و به طور کلی به رشد جسمانی آن ها کمک می شود

   ☺ از دیگر ثمره های بازی های نمایشی،آشنا شدن دانش آموزان با ارزش ها و هنجار های جامعه است.زیرا الگوهای مقبول جامعه برای بازیگر و تماشاچی شناسایی می شود و دانش آموزان

فرصتی می یابند با ان الگو ها همانند سازی کنند و شخصیّت خود را شکل بدهند .به علاوه ،آثار مترتّب بر رفتارها ی نامناسب و نیز عواقب نا مطلوب ان رفتارها بر بازیگر و بیننده آشکار می شود.

به طور کلی ،اجرای رفتارهای مطلوب بر صحنه ی- نمایش ،تشخیص و تمیز خوب از بد را در دانش آموزان افزایش می دهد. 

   ☺ از دست آ ورد های دیگر بازی های نمایشی ،ایجاد روح جمعی ،همکاری و تعاون در دانش آموزان است و طریقه ی ارتباط  با دیگران را ،که یکی از مهارت های اساسی در زندگی اجتمایی است،یاد می گیرند. (ارتباط با دیگران)

  ☺ در بازی ها ی نمایشی ،دانش آموزان نظم و ترتیب و بسیاری از قوانین و مقرّرات مربوط به زندگی واقعی را یاد می گیرد و به راه حل های مناسبی برای مسائل زندگی می ا ندیشند.(تعلیم و تربیّت)

  ☺ از آن جا که نمایش با هنر آمیخته است و هنر با زیبایی شنا سی  را در درون خود دارد ،این فعّالیّت به پرورش روحیّه ی زیبایی شنا سی در دانش آموزان می انجامد.

 ☺ نمایش موجبات شادی ،نشاط و انبساط خاطر را در دانش آموزان فراهم می آورد و از خشک و خستگی زا شدنبر نامه های کلاس می کاهد.(ایجاد شادی و نشاط)

 ☺ نمایش درمان خوبی برای دانش آموزان کمرو و منزوی ونیز آنانی است که مدّت زمانی در رویا فرو می روند و از دنیای بیرون فاصله می گیرند.هم چنین وسیله ای برای بالا بردن اعتماد به نفس ،خود باوری و آگاه کردن دانش آموزان از توانایی خویش است.

 ☺ در نمایش دانش آموزان یاد می گیرند تا در محیط های خارج از کلاس و مدرسه ،اوقات فراغت خود را با این بازی ها به شکل نظام دار تری بارور سازند.

 

 برای اجرای مطلوب تر نمایش و برای این که تاثیرات پرورشی و آموزشی بیشتری بر رفتار دانش آموزان داشته باشد ،پیشنهاد می شود به توصیه ها و نکات زیر توجّه کنند.

 ♦ مدّت نمایش بیش از حد طولانی نشود تا دانش آموزان خسته نشوند.

 ♦ هدف از اجرای نمایش تربیت بازیگر و بازیگری نیست ،بلکه تحقق پاره ای از اهداف زبان آموزی ،رشد خلّاقیّت و انتقال ارزش های تربیتی در برنامه است .بنا بر این ،به هیچ وجه در حین بازی به دانش آموزان امر و نهی نکنید. به آن ها دستورهای مستقیم ندهید.آنان را تحت فشار نگذارید ..هدایت و راهنمایی شما باید بیشتر جنبه ی غیر مستقیم داشته باشد.زیرا در اجرای نمایش های دبستانی ،شکوفایی

خلّاقیّت در بازی مورد توجّه است.تذکّر های متوالی و فشار بیش از حد بر دانش آموزان سبب بی علاقه شدن ،گرفتن ابتکار  و استقلال و از بین رفتن اعتماد به نفس در آنان می شود. .

 ♦ چون اجرای نمایش به طرز مناسب به انعطاف پذیری بدن نیازمند است ،توصیه می شود از بازی ها یی که با تحرّک بدنی همراه است ،به ویژه بازی های ورزشی ،استفاده کنند بهره گیری از بازی ها یی که موجب استفاده از فکر و دست می شود ،هماهنگی لازم بین ماهیچه ها و اعضای بدن را فراهم می آورد و مهارت آن ها را در اجرای نمایش بیشتر می کند.   

 ♦ در هنگام نمایش ،از دانش آموزان بخواهید بازی های مشابه نمایش فعلی را ،که در گذشته انجام داده و یا دیده اند ،به یاد بیاورند و برای هم کلا سان یا افراد گروه خود بیان کنند.

در برخی نمایش ها می توانید دانش آموزان را قبل از اجرای نمایش گروه بندی کنید و از آن ها بخواهید رای اجرای بهتر آن ،با یک دیگر به گفت و گو بپردازند ،مراحل متفاوت نمایش را طرّاحی کنند و پس از تعیین نقش ها آن را اجرا کنند.

 ♦ از دانش آموزان –(اجرا کننده و تماشاگر)بخواهید به دنبال راه ها یی  جالب تر و هیجانی تر کردن نمایش باشند.

 ♦ از دانش آموزان بخواهید درصورت لزوم ،صدا و لحن خود را تغییر بدهند تا نمایش شیرین تر و جذّاب تر- شود. 

 ♦ در نمایش ،برای کودکان ،بازیگری از هر چیز مهم تر است .بنا بر این در صورت فراهم نبودن امکانات ،اجرای نمایش را متوقّف نکنید .زیرا کودکان امکانات مورد نظر خود را فراهم می آورند . مثلا به جای موسیقی و صدا از استعداد خود بهره می گیرند و صداها را با دهان تولید می کنند یا برای لباس و آرایش صحنه ،از چیزی که در دسترس داشته باشند ،استفاده می کنند.      سعی کنید برای آرایش صحنه ،چهره آرایی(گریم)،لباس ،موسیقی صحنه و دیگر عناصر نمایش ،از فکر و ابتکار دانش آموزان بهره بگیرید.  

 ♦ دانش آموزان بیشتر دوست دارند بازیگر باشند تا تماشاگر ؛بنابر این به گونه ای برنامه ریزی کنید تا نوبت بازیگری به همه ی آن ها برسد و به تناوب ،در نقش های گو نا گون ظاهر شوند .در موضوع نمایش ،عدّه ای از دانش آموزان می توانند بازی کنند وعدّه ای تماشا چی باشند و در نوبت بعد ،جای خود را با هم عوض کند.  

 ♦ از انگیزه ها یی که دانش آموزان را به تخیّل وا می دارد استفاده کنید.

 ♦ پس از اتمام  پا نتو میم یا اجرا نمایش صامت، از دانش آموزان تماشاچی  بخواهید موضوع را حدس بزنند و در باره ی آن گفت و گو کنند.

♦ از دانش آموزان تماشاگر بخواهید پس از پایان نمایش ،در باره ی آن صحبت کنند و برای بهتر شدن نمایش ،پیشنهاد ها یی ارائه دهند .

 ♦ ابتدا به بازی های نمایشی بپردازید و سپس نمایش خلّاق را در کلاس اجرا کمید.

 ♦ از تما شا گران بخواهید احساس خود را در باره ی آن چه که در نمایش دیده اند ،بیان کنند.

  ب) بازی: کودک بسیاری از اوقات خود را به بازی می گذراند و بسیاری از تجارب و دانش خود را در باره ی دنیای پیرامون ،از طریق بازی به دست می آورد .بازی برای کودک ارزش های متعدّ دی دارد و به رشد و

تکامل همه ی جنبه ها ی شخصیّتی او کمک می کند.

    کودک از طریق بازی نخستین گام ها را برای اجتمایی شدن بر می دارد .از طریق بازی گروهی ،همکاری و تشریک مسا عی در وی ظاهر می شود و یاد می گیرد چگونه مورد پذیرش اعضای گروه قرار گیرد و به رعایت نکات اجتماعی و قواعد بازی بپردازد.در خلال بازی گروهی ،کودک به بسیاری از مفاهیم و مهارت های اجتماعیشنیدن  نظرهای مخالف واز قبیل رعایت نوبت ،داشتن صبرو حوصله در برابر دیگران

 وشکیبایی در برابر  احتربه حقوق دیگران دست می یابد و یاد می گیرد با افرادی به جز افراد خانواده خودام،ارتباط بر قرار کند.او مفهوم پیروزی و شکست و راه رسیدن به موفّقیّت را نیز در بازی های گروهی

  فرا می گیرد.کودک در بازی های گروهی با ارزش های اخلاقی آشنا می شودُِِِرفتارهای خوب از بد راتشخیص می دهد ودر می یابدکه اگر بخواهد در گروه فرد قابل قبولی به حساب آید ،باید درست کار

  ،حقیقت جو ،مسلّط به خود و با انصاف باشد.

   در بازی های گروهی کودک تونایی های خود را با دیگران مقایسه می کند .به میزان توانایی خود و نیز چگونگیاستفاده از توانایی ها برای رسیدن به موفّقیّت آگاه  می شود.ذر بازی های گروهی ،نه تنها بر قراری ارتباط موثّر و رشد اجتماعی وپی بردن به ارزش ها ی اخلاقی محقّق می شود ،بلکه دانش آموزان

 به بسیاری از آگاهی های شناختی هم می رسند و مفاهیم زیادی را در بازی فرا می  گیرند .کودک در بازی پی می برد که چگونه با مشارکت دیگران یاد بگیرد ؛چگونه مشکلات درسی خود را بر طرف و به رفع مسائل و مشکلات درسی دیگران کمک کند.

   بازی از جمله فعّالیّت ها یی است که در برنامه ی درسی زبان آموزی بر آن تاکید شده است و از طریق آن و به ویژه بازی های گروهی ،انتظار می رود پاره ای از اهداف زبان آموزی محقّق شود .زیرا دانش آموزان با بازی در گروه ،نه تنها به ارتقای درک شنوایی و رشد و پرورش قوّه ی بیان و به طور کلّی به تقویت چهار مهارت زبان -دست می یابند .بلکه یاد می گیرند که با یک دیگر فکر کنند و به افکار خود سامان بدهند ،با مشارکت یک دیگر به حلّ مسائل زبانی بپردازند و از این طریق ،با ساخت و بافت زبان فارسی بیشتر آشنا شوند.

     برای بهره گیری مطلوب تر از فعّالیّت بازی در کتاب فارسی به توصیه های زیر توجّه کنید.

    1-بازی های در نظر گرفته شده در کتاب فارسی  دبستان ،بیشتر به بازی های زبانی اختصاص دارد.

در این بازی ها از قوّه ی فکر و زبان از طریق بر قراری ارتباط بین دانش آموزان استفاده می شود . توصیه می –

گردد همراه تکمیل آن ها ،از بازی ها یی که با تحرّک و نشاط همراه هستند ،استفاده کنید .

   2-بازی ها در جاهای  گونا گون کشور ،تفاوت هایی دارند .نه تنها نوع بازی در شهر و روستا متفاوت است ،بلکه ممکن است در محلّه های یک شهر با یک دیگر فرق می کند .بنا بر این ،توصیه می شود

برای جذّاب کردن برنامه ی زبان آموزی از بازی های منطقه ای و محلّی نیز استفاده کنید.

    3- مدّت بازی را زیاد نکنید تا موجب خستگی دانش آموزان نشود.

    4-در بازی ها زبانی مندرج در کتاب ،به دانش آموزان فرصت تفکّر و مشورت با اعضای گروه بدهید.

    5-از دانش آموزان بخواهید فرصت های مشابه بازی های در نظر گرفته شده ،طرّاحی کنند.

    6- از قالب بازی در همه ی عرصه های زبان آموزی ،اعم از تدریس متن درس ها یا فعّالیّت های مندرج در کتاب بخوانیم و بنویسیم ،می توان استفاده کرد.

  پ) کتاب خوانی و قصّه خوانی:کتاب مناسب ،بهترین وسیله برای غنی تر کردن اوقات فراغت و لذّت –بردن از لحظات فراغت است .خواند ن کتاب ،عادت به مطالعه و انس با آن را در دانش آموز ایجاد می کند و باعث رشد کلامی ،پرورش قدرت تفکّر و اخذ اطّلاعات و غنی کردن اندوخته ی ذهنی می شود. از طریق کتاب خوانی،گنجینه ی واژ گانی  و افق درک مفاهیم در دانش آموزان گسترش می یابد.زیرا شکل صحیح کلمات را به کرّات می بینند و این شکل در ذهنشان نقش می بندد و آموزش املا نیز محقّق میشود. به علاوه با ساختار دستوری صحیح جملات و ترکیب بندی درست در یک متن نیز آشنا می شوند  و  به بسیاری از مهارت ها ی مندرج در برنامه ی زبان آموزی دست می یابند.

   خواندن کتاب های داستانی ،ابزار مناسبی برای تربیت کودک و شکل گیری  شخصّیِت  وی در جهتی است که - جامعه از او انتظار دارد.کتاب خوانی فرصتی فراهم می آورد تا بسیاری از ارزش ها ی اخلاقی و خصلت های –پسندیده در کودک درونی شود.کودک دبستانی میل به همانند سازی دارد -و وقتی داستانی می خواند و یا می شنود ،دوست دارد خود را در متن آن بیابد وبا شخصیّت داستان همانند سازی کنددر نتیجه ، الگوی  شخصیِِّتی موجود درن و کودک شکل می گیرد واو رفتارهای خود

را با رفتارهای مطلوب شخصیّت داستان ،منطبق و همانند می -سازد و از رفتارهای نا شایست شخصیّت ها ی منفی داستان ،به خطا و اشکالات رفتاری خود پی می برد.بر این –اساس سعی میکند به اصلا ح وتغییر رفتار ناپسند خود بپردازد .تخیِل موجود در کتاب های داستان ( تخیِّلی )موجب تعدیل فشار های ناشی از مشکلات زندگی و رفع نا کامی های کودک می شود.

   بنابر این ،رشد و پرورش همه ی جنبه های شخصیّت را می توان در استمرار خواندن کتاب های داستانی یافت.

کودک نه تنها با شخصیّت دردمند داستان احساس هم دردی یا از شادی و موفّقیِت آن ،احساس خوش حالی وهم دلی رادر خود نهادینه می کند ،زیبایی های موجود در کتاب نیز ،حسّ ،زیبایی های موجود در کتاب نیز ،حسّ زیبا یی شنا سی او را تحریک می کند و موجبات رشد عاطفی و نگرشی را فراهم می آورد.او با مطالعه ی داستان ،بسیاری از رفتارهای اجتماعی و راه بر قراری ارتباط  موثّر را یاد می گیرد و تجارب ارزشمندی از دنیای اطراف خود کسب می کند و به طور مستقیم یا یا غیر- مستقیم ،مطالب زیادی در باره ی علوم گوناگونی مانند تاریخ،جغرافیا ،علوم تجربی  و ریاضی فرا می گیرد.

    بر این اساس ،در برنامه ی درسی زبان آموزی ،تاکید زیادی بر فعّالیّت کتاب خوانی دانش آموزان شده است و توصیه می شود که در هفته ،دانش آموزان حدّ اقل یک کتاب بخوانند و در کلاس در باره ی عناصر داستانی آن از   قبیل شخصیّت ها ،روی داد ها و...صحبت کنند ،به تصاویر آن توجّه کنند ،خلاصه ای از داستان را بیان دارند و بهطور کلّی در باره ی چرایی و چگونگی روی داد به وقوع پیوسته اظهار نظر و احساسات خود را نسبت به داستان بیان کنند.توصیه می شود بر اساس پرسش های کتاب ،توجّه دانش آموزان به نام نویسنده ،مترجم ،ناشر و تاریخ نشر اثر جلب کنید.

    فضایی در کلاس فراهم آورید تا دانش آموزان در گروه های 2-یا 3 نفره ،کتاب را برای یک دیگر بخوانند –و دیگران پس از گوش دادن ،در باره ی آن با هم گفت و گو کنند .ان ها می توانند در گروه های خود به پرسش و پاسخ در باره ی کتاب های خوانده شده بپردازند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم آبان 1388ساعت 21:2  توسط همكاران گروه آموزشي  | 

 

بسمه تعالی

«آموزش چندپایه فرصت یادگیری برای همه»

مقدمه

        آموزش و پرورش یك حق عمومی است و هر كودكی حق دارد كه از آموزش بهره مند گردد. لذا ایجاد كلاس های چندپایه فرصت یادگیری برای بسیاری از كودكان مناطق روستایی و عشایری را فراهم می سازد.

        توسعه مدارس با كلاس های چندپایه بنابه دلایلی همچون كاهش جمعیت دانش آموزی، موقعیت جغرافیایی و ... اجتناب ناپذیر است. كلاس های چندپایه بعنوان ابزاری جهت خدمت به انسان های محروم و مراكزی جهت ایجاد آگاهی اجتماعی، پیشرفت اقتصادی و ... به شمار می آید. تدریس كلاس های چندپایه یكی از روش های آموزشی است كه می تواند نیازهایی بسیاری از واجب التعلیم را در مناطق محروم تامین نماید.

        نگاههای مختلفی به كلاس های درسی چندپایه وجود دارد. برخی این كلاس ها را جزو معضلات آموزشی می دانند. برخی دیگر وجود این كلاس ها را به مثابه فرصتی برای یك عمل آموزشی و پرورشی بهینه به شمار می آورند.

        بررسی ها و تحقیقات انجام گرفته نشان می دهد كه میان دانش آموزان كلاس های چندپایه و دانش آموزان كلاس های تك پایه از حیث توانایی شناختی تفاوت معنی داری وجود ندارد. افزون بر این دانش آموزان كلاس های چندپایه نسبت به دانش آموزان كلاس های تك پایه از نظر رشد اجتماعی، سازگاری محیطی، بیان عواطف، روحیه همكاری، بهداشت روانی، پختگی رفتار و ... برتری نشان می دهند.

        تدریس در كلاس های درس چندپایه و دانشِ آموزی در این كلاس ها، تجارب فراوانی به بار می آورد. تجارب برآمده از كلاس های درس چندپایه برای معلمان، افزایش توانایی حرفه ای و دلبستگی به دانش آموزان است.

فعالیت های یادگیری

        مجموعه فعالیت های منظم و مرتّب یک درس و انواع فعالیت هایی که معلم برای انجام در کلاس انتخاب می کند ارتباط مسقیم با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی دارد. برای آن که معلم در انتخاب یا تدوین فعالیت های یادگیری موثر تر عمل کرده و آن ها را به گونه ای اثربخش عرضه کند نیاز به در نظرآوری 3 دسته کار عمده دارد:

1- تهیه چارچوب درس

        پیش از آغاز درس، معلم باید چارچوبی برای آموزش تنظیم کند، این کار به دانش آموز کمک می کند تا با شیوه ارائه درس آشنا شوند. در این زمینه، پژوهش های انجام یافته در باره ی تدریس شش رفتار خاص را برای معلم معین كرده اند:

1/1) سازماندهی پیشاپیش مواد یادگیری

2/1) تعیین روندی روشن برای انجام كار در كلاس

3/1) صحبت با یادگیرندگان در باره آنچه باید یاد بگیرند و بحث با آنان در باره روش های مناسب برای یادگیری محتوای دانش و مهارتی

4/1) انجام آزمون در آغاز درس و ارائه توضیحات روشن كننده و بحث در باره هدف درس

5/1) ارائه تصویر كلی از درس (ارائه تصویر كلی از درس در كلاس های چندپایه نهایت فعالیت های یادگیری پایه بالاتر را نشان می دهد.)

6/1) ارتباط دادن پیش دانسته ها یا پیش آموخته های دانش آموزان با پس آموخته ها

2) تنظیم ارتباطات بین معلم و دانش آموز

        متخصصان آموزش و پرورش و پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی بر این باورند كه تعامل میان معلم و دانش آموزان در دو مرحله اصلی شكل می گیرد:

مرحله اول: معلم در این مرحله مهارت یا مفهوم مورد نظر برای یادگیری را به صورت عینی و از طریق ارائه نمونه های عملی و مثال ها از محتوای كتاب درسی عرضه می كند.

مرحله دوم: معلم در این مرحله دانش آموزان را به بازخوانی ترغیب میكند. او این كار را برای اطمینان از میزان درك و فهم دانش آموزان انجام می دهد.

3)مراقبت از دانش آموزان برای دست یابی به یادگیری

        مراقبت از دانش آموزان برای دست یابی به یادگیری یاری به آنان برای كسب دانش، مهارت و نگرش مورد انتظار است. «مراقبت» را بعضی با «پایش» مترادف دانسته اند. در واقع در كلاس درس یكی از كارهای معلمان «پایش» است. معنای دقیق «پایش» را می توان در شعر معروف «مادر» لمس كرد:

یك حرف و دو حرف نهاد بر زبانم                        تا شیوه گفتن آموخت

دستم بگرفت  و پا به پا  برد                    تا شیوه راه رفتن آموخت

«پایش» از سوی معلم، مسئولیت در برابر یادگیری را برای دانش آموزان به ارمغان می آورد. در مدت «پایش» معلم باید اقدامات زیر را انجام دهد:

- آماده سازی یادگیرندگان برای كار كلاسی و نظارت بر كارها

- حفظ موقعیت مثبت خود در ارائه بازخورد و كمك اختصاصی

- تدارك بازخورد برای فعالیت های یادگیری دانشی، مهارتی و اصلاح نگرش و تقویت آن ها.      

اشاره های كلیدی برای معلمان چندپایه

1- به كارگیری راهبردهای تدریس باید همراه با انعطاف پذیری باشد. در برخی مواقع نیاز است برای اثرگذاری بیشتر راهبردهای تدریس با توجه به نوع محتوا و نیازمندی دانش آموزان مورد بازنگری قرار گیرد.

2- فضای یادگیری باید به گونه ای طراحی شود كه پیشرفت مداوم را برای یادگیرندگان زمینه ساز كند.

3- برای سازگار شدن دانش آموزان با مدرسه، لازم است ارتباط نزدیكی بین خانه و مدرسه به وجود آید.

4- در كنار فعالیت های مربوط به ایجاد انگیزه در دانش آموزان شایسته است تلاش گردد مهارت ها و عادت ویژه گوش دادن، سخن گفتن و یادگیری در آنان پرورش یابد. فعالیت های مبتنی بر بازی و فعالیت های مبتنی بر گروه همتایان می تواند راهی برای ایجاد آمادگی بیشتر در دانش آموزان برای حضور در مدرسه باشد.

5- دانش آموزان در كنار فراگیری نوشتن، خواندن و حساب كردن ، باید در انواعی از فعالیت های خلاقانه، فرهنگی و فعالیت های بدنی درگیر شوند. با این همه، نباید فعالیت هایی كه اشاره شد بسیار سخت گیرانه باشد. دانش آموزان باید در انجام فعالیت احساس راحتی كرده و آن ها را با سرعت و توانایی خود را انجام دهند.

6- از دانش آموزان بزرگتر باید درخواست كرد تا به دانش آموزان كم سن و سال یاری كنند. از دانش آموزان بزرگسال ارشد می توان برای تدریس به دانش آموزان پایه های پایین تر استفاده كرد. كودكان پایه های پایین تر می توانند با یاری دانش آموزان پایه های بالاتر به تمرین و فعالیت های بدنی، حفظ كردن اشعار، خواندن متون و ... بپردازند.

7- گروه بندی بر پایه توانمندی را به عنوان یك راهكار در نظر بگیرید. قرار دادن یك دانش آموز قوی، متوسط و دانش آموز ضعیف، فرصت مناسبی برای تدریس دوسویه و انجام تدریس جبرانی فراهم می كند. وقتی دانش آموز ارشد به دانش آموز كم سن و سال تدریس می كند به او یاری می كند كه بهتر بیاموزد، و دانش آموز كم سن و سال به دانش آموز ارشد یاری می كند آموخته هایش را عرضه كند.

8- گاهی فعالیت یكسانی را برای همه دانش آموزان كلاس ارائه دهید. شمار زیادی از فعالیت ها را می توان طراحی كرد كه دانش آموزان پایه های اول تا پنجم در انجام دادن آن ها شركت كنند. برای مثال ، فعالیت های مربوط به تربیت بدنی، فعالیت های مربوط به تعلیمات مدنی، فعالیت های مربوط به خواندن و ... حتی تدریس برخی از مفاهیم ریاضیات برای كل كلاس امكان پذیر است.

گروه بندی دانش آموزان در كلاس درس

        در كلاس های درس چندپایه، تقسیم دانش آموزان به گروه های كاری، یكی از راهبردهای اثربخش است. انواع گروه بندی دانش آموزان در زیر آمده است:

الف) گروه بندی بر پایه توانایی مشابه

        در این نوع گروه بندی، دانش آموزان در قالب گروه های قوی، متوسط و ضعیف سازماندهی می شوند. یكی از مزایای این نوع گروه بندی، ایجاد فرصت برای دانش آموزان به منظور كار با همتایان خود است. این گروه بندی برای موضوعاتی چون، ریاضیات ، زبان (خواندن و نوشتن) و تربیت بدنی مناسب است.

ب) گروه بندی كودكان براساس توانایی های متفاوت

        این نوع گروه بندی بر مبنای توانایی های مختلف دانش آموزان شكل می گیرد. گروه بندی كودكان براساس توانایی های مختلف برای انجام «كارهای مشاركتی و انجام واحدهای كار» مناسب است.

پ) گروه بندی سنی

        گروه بندی بر پایه ی سن تقویمی دانش آموزان انجام می گیرد. این نوع گروه بندی بر مبنای این فرض شكل گرفته است كه وقتی دانش آموزان با افراد هم سن و سال خودكار می كنند پیشرفت بیشتری به دست می آورند.

ت) گروه بندی كودكان براساس سن های متفاوت

        این نوع گروه بندی برای انجام كارهای گروهی، هنری و انجام فعالیت های یادگیری مناسب است.

ث) گروه بندی داوطلبانه

        در این نوع گروه بندی،‌ دانش آموزان می توانند هم گروهی های خود را انتخاب كنند. این نوع گروه بندی به دوستان و یا خواهران و برادرانی كه در كلاس های چندپایه حضور دارند امكان همكاری و مشاركت می دهد.

ج) گروه بندی تصادفی

        این نوع گروه بندی با استفاده از اعداد، نام رنگ ها، فصل ها و ... فرصت همكاری و هم اندیشی كلیه دانش آموزان را با هم فراهم می كند.

فنون تدریس

        فنون تدریس، روش هایی هستند كه معلمان از آن ها در انجام فعالیت های یاددهی – یادگیری استفاده می كنند. برای مثال، معلم می تواند از «روش سخنرانی» برای ارائه مورد جدید و از «پرسش و پاسخ» به منظور جمع آوری بازخورد بهره بگیرد.

        به هر حال، باید توجه داشت كه هیچ روش میان بر یا ایده آلی برای تدریس وجود ندارد. روش های تدریس مختلف یا راهبردهای گوناگون دارای میزان معینی اثرگذاری برای یادگیری دانش آموزان است. معلم متبحر، راهبردهای متفاوتی را به هم می آمیزد تا نیازهای آموزشی دانش آموزان را برآورده سازد. باید به یاد داشت: « معلم متبحر پرورش می یابد، مادر زاد متبحر نمی شود.»

فن تعامل

الف) تعامل بین معلم و دانش آموز (تعامل یك به یك)

        این تكنیك می طلبد دانش آموزان به صورت زوجی سازماندهی گردند. هر زوج به ایفای نقش می پردازند. یكی از دانش آموزان نقش معلم و دیگری نقش یادگیرنده را ایفا می كند. معلم، سوال می پرسد، ارائه تكلیف كرده یا دستورالعملی صادر می كند، یادگیرنده باید به سوال پاسخ داده یا از دستورالعمل پیروی كند؛ سپس، نقش ها تعویض می شود و دانش آموزی كه نقش معلم را ایفا می كند، نقش یادگیرنده را ایفا می كند و دانش آموزی كه نقش یادگیرنده را ایفا می كرد، نقش معلم را ایفا می كند. این فن در كلاس های چندپایه كاربرد فراوان دارد.

ب) تدریس همتا (تدریس همشاگردی)

        هدف از كابرد فن تدریس همتا، استفاده از دانش آموز قوی تر برای اعضای ضعیف گروه است. وقتی دانش آموزان به تدریس بپردازند، به یادگیرندگانی برتر تبدیل می شوند . احترام متقابل ، اجتماعی شدن و درك و فهم از طریق فعالیت های همیاری و همكاری افزایش می یابد. دانش آموزان از اینكه بتوانند مطلبی یا مهارتی را آموزش دهند احساس غرور می كنند. دانش آموزان پایه های بالاتر در كلاس می توانند به دانش آموزان پایه های پایین تر تدریس نمایند و بدینوسیله خود نیز بر مطالب درسی مسلط گردند.

پ) یادگیری تیمی

        در یادگیری تیمی، دانش آموزان به گروه های مختلفی تقسیم می شوند. پس از آن كه گروه های دانش آموزی شكل گرفت،‌ معلم از گروه ها می خواهد برای خود مسئول و منشی انتخاب كنند. مسئول به هدایت گروه می پردازد؛ و منشی گروه، سوال را می نویسد و نظرات اعضای گروه را ثبت كند، همچنین می تواند به جمع بندی نظرات هم بپردازد.

        وقتی دانش آموزان به یادگیری تیمی می پردازند، معلم باید در میان گروه ها قدم بزند و به صورت خاص به هر یك ازگروه ها كمك كند. ایجاد رقابت بین گروه های همیار می تواند تحریك كننده باشد و در میان آنان ایجاد دوستی كند.

رویكردهای تدریس در آموزش كلاس های چندپایه

        شیوه آموزش در كلاس های چندپایه ممكن است به یكی از روش های زیر اجرا شود:

1- تدریس یك یا چند ماده درسی به صورت جداگانه به 2 پایه یا بیشتر در یك جلسه (رویكرد محوری – گروهی)

2- تدریس یك ماده درسی براساس موضوع مشابه به تمام پایه ها به طور همزمان در یك جلسه (رویكرد مفهومی – گروهی)

3- تدریس به چند پایه با ماده درسی و موضوع مشترك و چند پایه با ماده های درسی متفاوت در یك جلسه (رویكرد مختلط)

رویكرد محوری گروهی

        این شیوه به این دلیل محوری نامیده می شود كه معلم، محور تدریس خود را در یك جلسه 45 دقیقه ای با توجه به پایه های موجود و با اختصاص وقت مناسب برای هر پایه ی محور، به تدریس می پردازد. در هنگام فعالیت پایه ی محور، پایه های دیگر با نظارت غیرمستقیم معلم، به فعالیت های فرعی می پردازد. در این روش، گاهی از دانش آموزان مستعد پایه های بالاتر در جهت نظارت بر گروه «خود آموخت» استفاده می شود كه معمولاً به این دانش آموز «معلم یار» گفته می شود.

رویكرد مفهومی – گروهی (موضوع مشترك)

        در این روش معلم یك ماده درسی را با تلفیق و ادغام مشابهات و مشتركات درسی، به تناسب اطلاعات واندوخته های قبلی دانش آموزان شروع و پس از ارائه مشتركات و كلیات، مسائل فرعی و اختصاصی هر پایه را جداگانه تدریس می كند.

        مثلاً برای تمام پایه ها آموزش جمع در درس ریاضی باشد برای كلاس اول جمع اعداد یك رقمی، برای كلاس دوم جمع اعداد دو رقمی، برای كلاس سوم جمع اعداد سه رقمی وكلاس های چهارم و پنجم جمع اعداد كسری ؛ در این حالت بهتر است ابتدا به كلاس های پایین تر تدریس كرد تا یادآوری برای كلاس های بالاتر باشد.

همچنین در این روش استفاده موثری از وسایل آزمایشگاهی و رسانه های آموزشی صورت می گیرد. و دانش آموزان ضعیف كلاس های بالاتر می توانند از برنامه درسی كلاس های پایین تر استفاده كنند و دانش آموزان مستعد كلاس های پایین تر می توانند از برنامه ی درسی كلاس های بالاتر استفاده كنند و مراحل تدریس در حقیقت یك نوع ارزشیابی و آمادگی برای پایه های بالاتر است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم آبان 1388ساعت 21:0  توسط همكاران گروه آموزشي  | 

دنیا بیشتر از تحقیق مرا قانع نمی کند

تکلیف شب

درآموزش و پرورش کشورمان و حتی سایر کشورهای جهان موضوع تکلیف شب یکی از موضوعات بحث انگیز تعلیم و تربیت به شمار می آید. تکلیف شب ابزاری است که فرصت ها و فعالیتهای خارج از مدرسه را برای رسیدن به اهداف برنامه درسی به طور موثر وآگاهانه به خدمت می گیرد. تکرار و تمرین و به قولی تکلیف شب به عنوان وسیله ای برای تثبیت یادگیری و کسب مهارت در آموزش های دریافت شده قدمتی به ازای تاریخ دارد. تا آن جا که لوحه های ثبت شده از زمان های قدیم نمایانگر تکلیف و تمرین بچه ها برای یادگیری است .
با توجه به اینکه در چند دهه اخیر تحولات عظیمی در زمینه روشهای تدریس در کشور ما به وجود آمده است ; هنوز برای تکلیف شب از روش های قدیمی استفاده می شود و متاسفانه تکلیف هنوز پیوند مستحکمی با اهداف آن برقرار ساخته است . لذا از ابعاد گوناگون موضوع را مورد بررسی قرار می دهیم تا جایگاه واقعی این مقوله آموزشی را روشن سازیم

                          

تعریف تکلیف شب

تکلیف از نظر لغوی فرمان به کاری دادن است یا کاری که شخص یا مقام یا نهادی انجام آن را به عهده کسی گذاشته است معنی شده است و از نظر آموزشی کلیه فعالیت هایی که معلمان در جهت تکمیل یا کاربردی کردن آموزشی های کلاسی یک دانش آموز مقرر می کند عنوان تکلیف را به خود می گیرد که هدف آن دست یابی دانش آموزان به مهارت های کلاسی نوشتاری حسی حرکتی فکری و... می باشد.

 جایگاه تکلیف شب

اغلب دانش آموزان با شنیدن کلمه تکلیف دچار همان حالتی می شوند که موقع دندان درد به آنها دست می دهد. غالبا این حالت برای معلمان کسل کننده است . باوجود این تکلیف شب یکی از مهم ترین و کاراترین مولفه ها یا ابزار برای یادگیری و نیز تحقق اهداف برنامه درسی به شمار می رود مشروط بر اینکه بدانیم چگونه از آن استفاده کنیم .
چگونگی استفاده از این فرصت ها و فعالیت ها نیازمند تاکتیک ها و مطالعات منسجم است

 پژوهش درباره اهداف تکلیف در نوشته های معتبر نشان داده که اهداف کلیدی تکلیف شب عبارتند از :
1 ـ ابزار رشد شخصی و خود انضباطی دانش آموزان

2 ـ عامل اجرای مقررات و خط مشی ها

3 ـ تثبیت مطالب آموخته شده در ذهن و تقویت تجارب آموزشگاهی

4 ـ از بین بردن موانع اجرای برنامه درسی

5 ـ پرورش نیروی خلاقیت و ابتکار دانش آموزان

6 ـ توسعه روابط عمومی در فرآیند آموزش

7 ـ آموزش غیرمستقیم مسئولیت پذیری و نظم به دانش آموز

8 ـ فعال کردن دانش آموز در یادگیری

9 ـ برقراری ارتباط بین خانه و مدرسه

10 ـ ایجاد عادت به مطالعه

11 ـ افزایش قدرت زمان بندی و توانا کردن دانش آموز در برنامه ریزی و مدیریت

12 ـ تعمیم آموخته ها در موقعیت های تازه

آثار مثبت تکلیف شب

 *انجام تکلیف شب نقش موثری در تثبیت یادگیری دانش آموز دارد.
*آگاه شدن والدین از آنچه در کلاس می گذرد

*پر کردن اوقات فراغت دانش آموز به شکل سالم .
*تعلیم آموخته ها در موقعیت های تازه و یافتن بینش های تازه و اضافی و توان به کارگیری یافته ها در موقعیت های دیگر.
*رشد فردی از قبیل پرورش احساس مسئولیت قدرت برنامه ریزی و مدیریت توان زمان بندی اعتماد به نفس و پشتکار.
ک*تقویت و غنی سازی برنامه درسی به عنوان مکمل برای آنچه امکان پرداختن و تجربه مستقیم آن در لاس میسر نیست .
*تکلیف شب به بچه ها یاد می دهد که از رهنمودها پیروی کنند. مهارت های پژوهشی را به کار ببرند و تمرکز حواس داشته باشند.

* تکلیف شب سبب ایجاد مهارت هایی می شود که برای چیرگی بر دشواری های زندگی ضرورت دارند

آثار منفی تکلیف شب

*عامل اجبار که فکر و نگرش شاگرد را نسبت به مدرسه و یادگیری تغییر می دهد.
*ایجاد تصور ناسالم از قبیل یک جا نشستن و یک کار را انجام دادن .

*بیزاری از مدرسه از دست دادن علاقه نسبت به درس خستگی روحی ناشی از تکرار.
*محروم شدن از اوقات فراغت و فعالیتهای اجتماعی مورد علاقه .
*برخورد بین والدین و فرزندان فشار والدین برای انجام دادن تکالیف و بروز تضاد بین روش تدریس معلمان و والدین .
*افزایش رفتارهای غیراخلاقی از قبیل : تقلب پاک کردن امضای معلم توسل به دروغ واگذار کردن انجام تکالیف به سایر اعضای خانواده و...
*با در نظر گرفتن این موضوع که معلمان به میزان یادگیری فرد فرد دانش آموزان توجه ندارند و تفاوت های فردی تمایلات استعدادها توان و نیازهای یادگیری آنها را مورد اغماض قرار می دهند تکلیف شب عامل شکنجه روانی دانش آموزان و بیشتر عامل ضایع کننده تمایلات و استعدادهای آنهاست .
راهکارهایی جهت رفع مشکل والدین با فرزندان
) فرزندان باید بیاموزند که انجام تکلیف درسی یک میدان نبرد نیست . نباید پیرامون تکلیف درسی کشمکش قدرتی وجود داشته باشد. آنان باید بیاموزند که شما مشاجره در مورد تکلیف درسی را تحمل نخواهید کرد.
2 ) فرزندان شما باید یاد بگیرند که تکالیف درسی شان را مسئولانه انجام دهند. آنها باید بفهمند که کمک هایی که از شما انتظار دارند. محدود است و باید تکالیف خود را به صورت کارآمد پربار و به موقع انجام دهند و به چنان اتکا به نفسی دست یابند که بدون کمک دیگران از عهده هرگونه تکلیف درسی واگذار شده برآیند.
3 ) بچه ها باید یاد بگیرند که زمان موجودشان را برای پروژه های بلند مدت و وظایف بزرگتر و پیچیده خود تقسیم بندی کنند.
4 ) فرزندانتان باید یاد بگیرند که صرف نظر از آنکه والدین در منزل باشند یا خیر مسئول تمام کردن تکالیف درسی شان هستند. آنها باید بیاموزند که غیرمسئولانه عمل کردن را در مورد تکلیف درسی نخواهید پذیرفت .

خصوصیات تکلیف شب مناسب از نظر تحقیقات تربیتی

مقدار تکلیف باید متعادل باشد به طوری که ذوق و شوق دانش آموز را برای تحصیل از بین نبرد.
طول زمان انجام تکلیف متناسب با ویژگی های دانش آموزان باشد. طول زمان مناسب برای انجام تکالیف دانش آموزان ابتدایی بیشتر از یک الی دو ساعت نباشد.
تکلیف شب باید چند بعدی باشد به طوری که مهارت های کلاسی نوشتاری کاوشگری اجتماعی عاطفی و... را پرورش دهد.
در تعیین موضوع تکلیف به علائق و استعدادهای دانش آموزان و تفاوت های فردی توجه شود.

مثلا برای دانش آموزان قوی تکالیف پروژه ای و برای دانش آموزان ضعیف تکالیف امتدادی و تمرینی تعیین گردد.
تکلیف باید تا آنجا که امکان دارد بامحیط زندگی یادگیرندگان مرتبط باشد تا آنان بتوانند از تجربه های یادگیری در موقعیت های گوناگون و درس های متفاوت استفاده کنند .

 « جان دیویی » 2 می گوید : « آموزش و پرورش البته امر مهمی است ولی مهم تر از آن زندگی کردن است » . بنا بر این هدف آموزش و پرورش درمرحله اول باید بهبود وضع زندگی باشد و مشق شب هم باید با زندگی کودک متناسب باشد.
تکلیف باید با رشد جسمی عاطفی و شناختی دانش آموز مرتبط باشد
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و ششم آبان 1388ساعت 15:16  توسط همكاران گروه آموزشي  | 

نگاهی به رشد تعلیم و تربیت

انواع تکليف شب

 

الف- 1) تکاليف تمريني : اين تکاليف مهارت ها و دانش هاي کسب شده را تقويت مي کند ، معمولاً به صورت کتبي ارائه مي گردد و براي تثبيت يادگيري و فعاليت هاي خواندن و کارهاي تمريني و انفرادي به کار گرفته مي شود . شايد اين نوع ، تکليف ، به قول دويل و بابر ، از قديمي ترين و با سابقه ترين انواع تکليف شب باشد . وجود اين ، از نظر تأثيرگذاري و سودمندي ، براي شاگردان سؤال برانگيز است .

 

اکثر تکليف هاي تمريني ، غيرتخيلي ، غيرخلاق ، تکراري و خسته کننده است . زيرا مؤثرترين نوع تکاليف ، آن هايي هستند که براي انجام دادنشان ، از شاگرد خواسته مي شود آموخته هاي جديد خود را با روش شخصي و به طور مستقيم به کار ببرد . براي مثال ، مي توان از دانش آموزاني که انواع ابرها را مطالعه    کرده اند ، خواست عکس هاي قديمي ابرها را مورد مطالعه قرار دهند و نوع ابرها را در آن مشخص سازند .

 

الف- 2) تکاليف آماده سازي و آمادگي : اين نوع تکاليف براي آماده کردن شاگردان جهت درس هاي روزهاي بعد به کار مي رود و معمولاً به صورت مطالعه ي خارج از کتب درسي ، جمع آوري مطالب و مواد قبل از کنفرانس در کلاس درس ، حفظ کردن ، از رو خواندن و از قبل خواندن دروس انجام مي پذيرد . به گفته ي پروفسور دويل باربر ، هدف غايي از ارائه ي اين نوع تکاليف « همانا وادار کردن دانش آموزان به کسب زمينه ي مناسب اطلاعاتي جهت آماده شدن براي دروس و مباحثه هاي روز بعد است . »

 

اين نوع تکليف زماني سودمندي و کارآيي دارد که ابتدا رهنمودها و راهنمايي ها و دستورالعمل هاي لازم در مورد چگونگي و چرايي انجام دادن آن ، کاملاً براي دانش آموزان تبيين شود و ابتکار عمل ، قدرت تخيل و روش شخصي آنها حفظ شود .

 

الف- 3) تکاليف بسطي و امتدادي : به قول پروفسور فويل وبيلي ، اين نوع تکليف شاگرد را به فراسوي کارها و فعاليت هاي کلاسي سوق مي دهد و سبب يادگيري ايده ها و مهارت ها در موقعيت هاي جديد    مي شود . براي مثال ، ممکن است درس کلاس درباره ي ناپلئون باشد . در اين حالت ، از دانش آموزان خواسته مي شود کتابي در مورد ناپلئون بخوانند و خلاصه ي آن را در کلاس ارائه دهند . همچنين امکان دارد معلم مقاله اي بدهد و از شاگردان بخواهد آن را بخوانند و خلاصه کنند يا فرم هاي مخصوصي براي کودکان دبستاني تهيه کند و از آنان بخواهد هنگام ديدن تلويزيون ، فرم ها را تکميل و در کلاس درباره ي آن صحبت کنند .

 

پروفسور فويل وبيلي مي گويد معمولاً تکاليف بسطي به صورت پروژه هاي درازمدت و از طريق فعاليت هاي حل مسئله تحقق پيدا مي کند . در اين نوع پروژه ها ، موضوعاتي در کلاس تدريس مي شود و ادامه ي آن در منزل و به صورت فردي انجام مي گيرد . اين نوع تکاليف بيشتر خودانتخابي است ؛ مانند ساختن هرم ، درست کردن تقويم سالانه يا پختن يک نوع غذا . در ضمن ممکن است فعاليت هاي حل مسئله در اين نوع تکليف ، چندين روز يا چند هفته طول بکشد . به علاوه ، گاه از شاگردان خواسته مي شود مسئوليت پژوهش درباره ي موضوعي اجتماعي ، فرهنگي ، علمي ، سياسي ، ادبي يا اخلاقي را ، که قبلاً در کلاس تدريس شده است ، بپذيرند و پس از اتمام تحقيق ، نتيجه را گزارش دهند . به گفته ي دويل و باربر ، اين نوع تکليف بر توليد دانش استوار است ، نه بر تکرار و تکثير آن و در امتداد فعاليت هاي آموزشي ، به صورت انفرادي و در خارج از محيط مدرسه صورت مي گيرد . در ضمن ، اين نوع تکليف در حکم پيش سازمان دهنده ي مفاهيم درسي و آموزشي است

 

الف- 4) تکليف خلاقيتي، پروفسور فويل وبيلي عقيده دارد: « وقتي دانش آموز مفاهيم و مهارت هاي مکتسب در کلاس درس را با هم ترکيب کند و در يک راه يا راه هاي جديد و متفاوت به کار بندد ، تکليف خلاقيتي انجام داده است . » امکان دارد تکاليف خلاقيتي به صورت کتبي يا شفاهي يا به صورت انجام دادن کاري صورت پذيرد . براي مثال ، ساختن مدل يک مزرعه با چوب هاي بستني يا حل مسئله اي خاص يا سؤال کردن به صورت شفاهي ، مانند اين که چرا هاني بال براي صعود به قله ي آلپ از فيل استفاده کرد ؟ قدرت خلاقيت ، ابتکار شخصي ، تخيل و خودراهبري را در شاگردان پرورش مي دهد .

 

البته بايد اذعان داشت که اين چهار نوع تکليف ، هميشه به طور مجزا به شاگردان ارائه نمي شود . بلکه گاهي ممکن است شاگرد براي حل يک مسئله و خلق و بسط ايده ي خود ، از هر چهار نوع تکليف استفاده کند . مانند وقتي که معلم از او مي خواهد هنگامي که با والدينش به تفريح يا مسافرت مي رود ، خلاصه اي از مسائل قابل مشاهده و تجربيات خود را به صورت انشا به همکلاسانش ارائه دهد . به اين ترتيب ، با ايجاد تنوع در تکاليف شب ، مي توان موجبات تثبيت ، آماده سازي ، مداومت و خلق مفاهيم و مهارت ها را در فرآيند تعليم و تربيت فراهم آورد .

ب) از منظر ساختار و شيوه ي ارائهتکاليف را مي توان از نظر شيوه ي ارائه به دانش آموزان و ملاحظات اهداف کتاب هاي درسي ، در سه مدل خلاصه کرد :

ب- 1) تکاليف عمومي : منظور از تکاليف عمومي آن دسته از فعاليت ها و تمرين هايي است که الزاماً به عموم فراگيرندگان ارائه مي شود و اغلب از نوع تمريني يا آماده سازي است . بنابراين ، مخاطب اين نوع تکليف ، همه ي دانش آموزان هستند و بايد آن ها را بر اساس اهداف مهم درس و توانايي هاي همه ي شاگردان طراحي کرد . مفاهيم ، اطلاعات و اهداف فردي بايد در قالب اين تکاليف داده شود و حجم آن ها نيز زياد نباشد . اگر در انتخاب و ارائه ي اين نوع تکاليف بي دقتي شود ، ممکن است دانش آموزان آن را کسل کننده تلقي کنند .

 

ب- 2) تکاليف گروهي : امروزه ، فعاليت هاي گروهي در فرآيند ياددهي – يادگيري جايگاه ارزشمندي دارد و با توجه به اين اصل ، در کشورهاي توسعه يافته ، يکي از راه کارهاي پيشرفت آموزشي به حساب     مي آيد . در دهه هاي اخير ، تفکر جمعي و مشارکت افراد در ساختار يک گروه کاري ، دست آوردهاي مهمي داشته است . بنابراين ، کمتر کلاسي را مي توان يافت که براي مطالعه ، تحقيق و علم آموزي ، تشکل هاي جمعي و گروهي نداشته باشد . بدين سبب ، تشکيل گروه کاري براي دانش آموزان ، از ضروريات تدريس در کلاس هاي پويا و فعال است . اگر اين فرض پذيرفته شود ، لزوم توجه به تکاليف گروهي ، که به صورت پروژه هاي تحقيقي ارائه مي شود ، بيش از پيش احساس مي گردد .

 

در تکليف گروهي ، معلم براساس توانايي هر يک از گروه ها ، موضوعات مناسبي مطرح مي کند و هر گروه نيز با برنامه ريزي و اجراي اهداف موردنظر معلم ، امر آموزش را متحقق مي سازد . تکليف گروهي با توجه به مشارکت دانش آموزان و علايق آنان ارائه مي شود و معلم براي هر گروه چند موضوع تعيين مي کند و آن ها از طريق تصميم جمعي ، يکي از موضوعات را انتخاب و اجرا مي کنند .

 

ب- 3) تکاليف انفرادي : شناسايي تفاوت هاي فردي و توجه به آن ها ، از موضوعات مهم در آموزش و پرورش است . ايجاد وضعيتي براي بروز خلاقيت ها و نوآوري هاي فردي ، از وظايف مهم مدارس به حساب مي آيد . شايد بتوان گفت که فلسفه ي وجودي با تربيت ، شناسايي و تقويت و پرورش انسان هاست . يعني فرآيند « شدن » و تبديل توانايي هاي بالقوه به توانايي هاي بالفعل .

 

يکي از روش هاي توجه و کمک به شکوفايي فردي ، دادن تکاليف انفرادي به دانش آموزان است . معلم براي ارائه اين نوع تکاليف ، توانايي ها ، علايق و بنيان هاي ذهني و فکري فراگيرندگان را درنظر مي گيرد و براساس آن ، فعاليت هايي طلب مي کند . البته هيچ الزامي نيست که همه ي دانش آموزان ، تکاليف انفرادي را انجام دهند . بلکه براساس زمينه هاي قبلي و شناخت و صلاح ديد معلم ، اين نوع تکليف به عده اي از   آن ها واگذار مي شود
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و ششم آبان 1388ساعت 15:13  توسط همكاران گروه آموزشي  | 

روش های پرورش خلاقیت در دوره ی ابتدایی

درس تعليم و تربيت کودکان

 

  اهميت خلاقيت و روشهاي عملي پرورش آن (٢)-دروني کردن ارزشها

در ادامه بحث مربوط به خلاقيت ، به روشهاي عملي پرورش خلاقيت در مرحله ابتدايي مي پردزايم و نظريات دانشمندان معروف را در مورد عوامل موثر بر آن توضيح مي دهيم . ما در اينجا روش " بارش مغزي " يا " طوفان مغزي " و روش بديعه پردازي گاردون را توضيح مي دهيم.

 

  روشهاي عملي پرورش خلاقيت
روشهاي عملي پرورش خلاقيت عبارتند از :

1-داستانگويي و قصه نويسي : از کودکان بخواهيد که داستان ، شرح حال يا انشاء بنويسند.

2-شرح حال نويسي و انشاء نويسي .

3-امور هنري از قبيل نقاشي : براي مثال ، کودک مي تواند نقاشي آزاد بکشد و تخيلاتش را روي کاغذ بياورد .

4-بيان شرح حال و زندگي بزرگان : براي مثال ، ما مي توانيم طي فيلمي، نحوه خلاقيت افراد و مشکلات آنها را به نمايش در آوريم .

5-استفاده از روشهاي تدريس متنوع : در تدريس موارد مختلف ، هيچ گاه نبايد از روش و الگوي واحدي استفاده نمود ، افکار قالبي را در کودکان ايجاد نکنيد و پرسش و پاسخها بايد در کلاس درس ، آزاد باشند ، نه قالبي و محدود .

6-ايجاد فرصت براي يادگيري اکتشافي : به کودکان اجازه دهيد که اطلاعات معلم را به طور شخصي کشف نمايد .

7-تشويق دستاوردهاي خلاق کودکان : در صورت نشان دادن کاردستي، داستان و خلاقيت ، حتماً کودک را تشويق نماييد و اجازه انتقاد سازنده و فرصت رد نظريات علمي را به او بدهيد . در زمينه پرورش خلاقيت ، مي توان گفت : معلم خوب کسي است که به دانش آموزان فرصت رد نظريات و قوانين علمي پذيرفته شده را بدهد .  

 

  عوامل خلاقيت
در بحث خلاقيت ، سه عامل مهم مطرح است که عبارتند از :

1-معلم : معلم بايد به رشته خود مسلط باشد ، عشق به معلمي و علاقه به رشته تحصيلي نيز در اين زمينه بسيار مهم مي باشد .

2-دانش آموز : توانايي ، علائق و سبک يادگيري دانش آموز ، بسيار اساسي است . بايد به دانش آموز آموخت که به سبک يادگيري مختص به خود آگاه باشد.

3-برنامه درسي : برنامه درسي و ساختار رشته نيز مهم هستند . منظور از ساختار رشته ، اين است که به افراد نشان بدهيم ، آن رشته انسجام خاصي دارد ، محتواي رشته و روش شناسي رشته را ارائه بدهيم ، از دانش آموزان بخواهيم که خلاء موجود در رشته را کشف کرده و از اين طريق، تخيل آنها را بر انگيزيم .  

 

  روشهاي پرورش خلاقيت

روشهاي پرورش خلاقيت ، روش بارش مغزي و روش بديعه پردازي هستند.
با توجه به محدوديت زماني در آموزش و پرورش ايران ، مسأله مهم اين است که معلم بايد چه زمينه هايي را به منظور پرورش خلاقيت کودک فراهم نمايد ؟

در سيستم آموزشي ، بايد دست معلم به اندازه کافي باز گذاشته شود، ساختار نظام آموزشي نبايد معلم را محدود به ارائه درس نمايد ، بايد امکانات مناسبي به منظور پرورش خلاقيتهاي کودکان ارايه داده شود و معلم اجازه مانور داشته باشد تا به منظور پرورش خلاقيت ، از حداقل زمان ، حداکثر استفاده را ببرد . در اين زمينه ، فعاليتهاي فوق برنامه از اهميت بسزايي برخوردار مي باشند .

عوامل مذکور ( معلم ، دانش آموز و برنام درسي ) بايد با يکديگر ارتباط داشته باشند ؛ چون تعامل بين آنها موجب خلاقيت کودکان مي شود.

روش " بارش مغزي " ، يعني اينکه معلم سوالي را مطرح مي کند و به دانش آموزان اجازه مي دهد تا کليه نظراتي را که به ذهنشان مي آيد ، بيان کنند ( خوب يا بد ) . نظرات آنها به هيچ وجه مورد ارزيابي قرار نمي گيرد . در نهايت ، پاسخهاي آنها که روي برگه A4 نوشته شده ، جمع آوري مي گردد، معلم با مقايسه تمام راه حلها ، بهترين پاسخ را بر مي گزينند و از اين طريق، ذهن به سمت سيال شدن سوق داده مي شود .

روش " بديعه پردازي " ، بيشتر در دوره ابتدايي به کار مي رود و منظور از آن، برقراري ارتباط و پيوند بين امور به ظاهر نامربوط مي باشد .  

 

  روشهاي مورد کاربرد در بديعه پردازي عبارتند از :

1-روش قياسي شخصي : معلم دانش آموز را ترغيب مي کند تا خود را به جاي چيزي بگذارد که هيچ ارتباطي به او ندارد و خود را توصيف نمايد . به طور مثال، يک شيميدان مي تواند ، خود را به جاي مولکولهاي اتم بگذارد.

2-روش قياس مستقيم : معلم از دانش آموز مي خواهد که دو امر کاملاً نامربوط را با يکديگر مقايسه نمايد . براي مثال ، از کودک مي پرسد که پوست بچه گربه نرم تر است يا يک زمزمه ؟ در واقع ، اين سوال به اين معناست که آن دو مسأله چقدر با هم متفاوتند .

3-تعارض متراکم : در اينجا يک پديده يا امر واحدي را با دو واژه کاملاً متعارض، مانند دوست – دشمن ، زندگي بخش – کشنده .توصيف مي کنيم .

در اينجا مي توان از دو موضوع که به هم نمي خورند و شايد خنده دار نيز باشند ، استفاده نمود . مي توان يک امر واحد را در دو چارچوب فکري کاملاً متفاوت قرار داد . هر چه تفکيک اين دو مسأله از هم جذابتر باشند ، موجب انعطاف پذيري ذهني بيشتر ، تعميق مفاهيم و درک پديده ها در دانش آموز مي گردند .  

 

  دروني کردن ارزشها

در ادامه بحث ابعاد آموزش دوره ابتدايي ، به دروني کردن ارزشها در دوره دبستان مي پردازيم . اگر ارزشها دروني شده بودند ، ما شاهد بد رفتاري کودکان نسبت به ديگران نبوديم . در آموزش ابتدايي ، مي توان به اين مسأله تأکيد بسزايي داشت ، هر چند که اين عمل در مقاطع بعدي ، با عمق بيشتري ادامه پيدا مي کند .

ارزشها ، موارد خواستني و مطلوبي هستند . به همين دليل ، مبناي رفتار و عملکرد انسانها قرار مي گيرند . نظريات مختلفي در مورد منشأ ارزشها وجود دارد . برخي از افراد ، ارزشها را فطري مي دانند و نقش آموزش تنها بروز خصلت ها مي باشد ، برخي ديگر ، ارزشها را برخاسته از شرايط و موقعيت ها مي دانند . در نظريه اجتماعي ، ارزشها حاصل يادگيري اجتماعي هستند.  

 

  انواع ارزشها عبارتند از :

1-ارزشهاي ذهني : ارزشهايي که در نظر يکي با ارزش هستند ، ولي براي ديگري ارزش محسوب نمي شود .

2-ارزشهاي عيني : مستقل از ذهن ما بوده و در عالم واقعي و عيني هستند . بنابراين ، در همه جا ارزش محسوب مي شوند .

3-ارزشهاي رابطه اي : اين ارزشها ، معطوف به رابطه بين ذهن درک کنند. ارزش و شيئ ارزشمند هستند. به عبارت ديگر ، ارزشهاي رابطه اي، توانمندي ذهني افراد در درک ارزش اشياء ارزشمند مي باشد.

4-ارزشهاي مشروط : اين ارزش ها آسايش شخصي و خاطرات هستند.

5-ارزشهاي مطلق : ارزشهايي هستند که پايه و اساس فرهنگ و تمدن يک جامعه را تشکيل مي دهند ، مثل ارزش ايثار ، حقيقت جويي و علم !  

 

  روشهاي عملي دروني کردن ارزشها در مقطع ابتدايي ، عبارتند از :

1-روش اسوه اي يا عملي : رفتار معلم يا والدين ، بايد نشاندهنده ارزشها در آنها باشد . آنها مي توانند حامل ارزشهايي باشند که تبليغ مي کنند .

2-روشهاي مستقيم : در اين روش ، ما به طور مستقيم ارزشها را بيان مي کنيم ، براي مثال ، صداقت و حفظ امانت ارزش هستند .

3-روش غير مستقيم : در اين روش ، ما ارزشها را در قالب قصه ، شعر، داستان و نمايش به کودکان آموزش مي دهيم .

تحليل گران و فلاسفه معتقدند که به علت اينکه کودکان دوره ابتدايي ، قادر به درک ارزشها به صورت اصول انتزاعي نيستند ، بهتر است که ارزشها در اين دوره ، به صورت غير مستقيم آموزش داده شوند .  

4-روش پيشگيري : از ابتدا بايد سعي کرد که ضد ارزشهايي مثل دروغگويي، در کودکان عادت نشود . ما بايد قبل از تثبيت عادات ضد ارزشي در رفتار فرد ، مانع آنها شويم .

ارزشهاي عمومي را مي توان در دوره دبستان دروني کرد . در دوره دبستان، ارزشهاي عمومي بايد به زباني ساده و قابل فهم براي کودک ، بيان و دروني شوند ، نه اينکه تحميل شده باشند دانش آموز بايد آزاد باشد تا رفتارش را مبتني بر ارزشها نمايد .

ارزشها آنقدر والا هستند که دليلي براي تحميل آنها وجود ندارد . والدين در بيان نيز بايد به صورت جدي ، از تحميل بهترين ارزش خودداري کنند و به دانش آموزان حق انتخاب بدهند . قرار دادن کودک در معرض تجارب مفيد و مناسب ، سازماندهي درست تجارب و قرار دادن دانش آموزان در وضعيت مطلوب ، از جمله عوامل موثر در انتقال ارزشهايي هستند که مورد علاقه کودک نمي باشد .

5- روش تفهيم و تحليل به جاي امتناع : بايد به کودک اجازه داد تا با استفاده از تحليل ارزشها و کشف روابط ، به آنها پي برده و آنها را درک کند.  

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آبان 1388ساعت 20:1  توسط همكاران گروه آموزشي  | 

 

مراحل نوشتن طرح درس

مقدمه:

طرح درس یا سناریوی آموزشی برای نخستین بار در سال 1918 توسط"فرانکلین بوبیت" مطرح شد و لزوم استفاده از سازماندهی در امر یاددهی یادگیری مورد تأکید قرار گرفت. طرح درس به شکل امروزی آن، در سال 1950 به وسیله روان شناسان برجسته امر تعلیم و تربیت "بنجامین . اس . بلوم" شکل گرفت و در سال 1962 " رابرت گلیرز" نظرات تکمیلی خود را در راستای دیدگاههای بلوم مطرح کرد که تا به امروز نیز مدنظر برنامه ریزان و هدف گذاران آموزشی و دست اندرکاران امور آموزشی در سطح جهان بوده است.

در ایران حیات مجدد "طرح درس" مربوط به هشت نه سال گذشته می باشد. لزوم استفاده از طرح درس، به عنوان ابزار کارآمدی در زمینه تکنولوژی آموزشی، در خدمت افزایش کیفیت نظام آموزشی کشورمان قرار گرفت. و طرح درس به عنوان برنامه ریزی و سازمان دادن به مجموعه فعالیتهایی که معلم در ارتباط با هدفهای آموزشی، محتوای درس و توانائیهای دانش آموزان برای مدت زمان مشخص تدوین می گردد مد نظر قرار گرفت.

از محاسن طرح درس می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-     طرح درس به معلم کمک می کند تا پیش بینی های لازم را برای تهیه وسایل آموزشی و رسانه ها به عمل آورد.

2-     داشتن طرح درس موجب می شود که معلم به تنظیم اوقات کلاس بپردازد و از ایجاد بی نظمی در کلاس جلوگیری کند.

3-   طرح درس موجب می شود که معلم فعالیتهای ضروری آموزشی را به ترتیب و یکی پس از دیگری در مراحل و زمانهای مشخص و به شیوه های منطقی پیش ببرد و نتایج حاصل آن را برای تدریس در مراحل بعدی آموزش مورد استفاده قرار دهد.

4-   با توجه به آنچه رفت، نقش و اهمیت طرح درس در بهبود امر یاددهی – یادگیری کاملاً مشهود و ضروری به نظر می رسد. لذا جزوه ی حاضر به منظور مطالعه و استفاده همکاران محترم جهت بهبود کیفیت آموزشی و ارتقای سطح یادگیری طراحی شده است.

مراحل نوشتن طرح درس روزانه:

به طور کلی برای تهیه یک طرح درس روزانه، مراحل و نکات زیر را به ترتیب دنبال می کنیم.

1- مشخصات کلی:

ابتدا باید نام درس، موضوع درس، مدت جلسهأ شماره طرح درس، نام مدرسه، تعداد دانش آموزان، کلاس و دوره تحصیلی، نام معلم و تاریخ را در بالای صفحه کاربرگ طرح درس نوشته شود.

2- مشخص کردن اهداف کلی، جزیی و رفتاری:

یک معلم آگاه هدفهای کلی و رفتاری موضوعی که قصد تدریس آنرا دارد مشخص می نماید.

1-2. هدفهای کلی: یک هدف کلی، یک عبارت واحد است که وضعیت فراگیر را پس از دریافت یک عمل آموزشی توصیف می کند . به عبارت دیگر هدفهای کلی آموزشی حاوی نتایجی هستند که معلم انتظار دارد، در اثر آموزشی که به دانش آموزان می دهد و فعالتیهایی از آنها برای یادگیری به عمل می آورند عاید آنان گردد. این قبیل اهداف مهم هستند و در معرض تعبیرهای گوناگون قرار می گیرند.

2-2. هدفهای جزیی: هدفهای کلی قابلیتهایی هستند که قرار است فراگیران پس از گذراندن مجموعه ای از تجارب یادگیری کسب کنندو چون این هدفها با واژه های کلی بیان می شوند معمولاً توضیح بیشتر ضروری است. این توضیح از طریق ارایه مجموعه ای از هدفهای جزیی انجام می پذیرد.

3-2. هدفهای رفتاری: پس از مشخص نمودن اهداف کلی و تجزیه آن به اهداف جزیی، اهداف رفتاری مطرح می گردد. هدفهای رفتاری عبارتند از اعمال، رفتارها ، حرکات وآثاری که قابل مشاهده کردن ، شنیدن ، لمس کردن و قابل سنجش باشند. این قبیل اهداف مشخص می سازند که دانش آموزان به هدفهای کلی رسیده اند. برای طرح هدفهای رفتاری رعایت چهار ویژگی و مخاطب، فعل رفتاری، شرایط و معیار و درجه، ضروری می باشد.

در ضمن برای تدوین اهداف در نظر داشتن سطوح مختلف حیطه های(شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی) الزامی می باشد. توضیح آنکه دانشمندان تعلیم و تربیت هدفهای تربیتی را در سه حیطه تقسیم بندی کرده اند . تغییراتی که در اثر تعلیم و تربیت در ذهن ایجاد می شود  ماهیت آن دانش و معلومات است در " حیطه شناختی" قرار داده اند. آنچه که به ارزشها ، نگرشها و احساسات مربوط می شود در " حیطه عاطفی" و آنچه که با مهارتهای حرکتی ارتباط پیدا می کند در " حیطه روانی – حرکتی " جای داده اند.

3- وسایل آموزشی:

انتخاب رسانه های مناسب منجر به آموزش مؤثرتر خواهد شد. از یک رسانه آموزشی نمی توان در همه موقعیتهای آموزشی استفاده کرد. هر موقعیت آموزشی رسانه خاص خود را طلب می کند. بدون توجه به قابلیتهای رسانه های آموزشی در موقعیتهای مختلف، نمی توان از آنها استفاده مناسبی به عمل آورد.

برای شناسایی یک رسانه ی مناسب ، ابتدا باید به چند پرسش پاسخ داد. این پرسشها عبارتند از:

هدف از ایجاد ارتباط چیست؟ چه کسی می خواهد ارتباط برقرار کند و چه ویژگیهایی دارد؟ مخاطب ارتباط کیست؟ چه میزان پذیرش دارد؟ ویژگیهای او چیست؟ شرایط زمانی و مکانی برقراری ارتباط چیست؟ و برای انجام این کار چه امکاناتی وجود دارد؟

به طور کلی عوامل مؤثر در انتخاب رسانه ها عبارتند از: 1- نوع هدفهای آموزشی 2- ویژگیهای مخاطبان 3- روشهای فنون آموزشی 4- قابلیت رسانه برای انتقال پیام مورد نظر 5- جذابیت رسانه 6- کیفیت فنی هنری 7- عملی بودن و سهولت کاربرد 8- اقتصادی بودن.

4- روشهای تدریس: 

با پیشرفت علوم و فنون و پیچیده شدن جوامع بشری ، نیازهای فردی اجتماعی نیز پیچیده تر می شود و برای ارضای نیازهای پیچیده احتیاج به علوم و فنون پیچیده تر می باشد.

کسب علوم و فنون در سایه به کارگیری روشهای مفید و مؤثر ، جدیدو کارآمد در آموزش امکان پذیر است. به همین دلیل به منظور نیل به اهداف آموزشی تعیین شده بهره گیری از روشهای تدریس و الگوهای تدریس متناسب با هدفهای درس و نوع مطالب و بحث، نوع کلاس، تعداد دانش آموزان و غیره روشها و الگوهای خاص مورد استفاده قرار می گیرد.

5- قبل از شروع درس:

هر معلمی قبل از شروع درس باید از حضور دانش آموزان آگاهی حاصل کند، همچنین مطمئن شود که آنان از سلامت روحی و جسمی برای شروع درس آمادگی دارند، زیرا دانش آموزان باید در آغاز درس احساس آرامش نمایند و مشتاقانه منتظر یاد گرفتن درس جدید باشند، پیش از شروع درس جدید چنانچه از قبل تکلیفی برای دانش آموزان تعیین شده است مورد بازدید و بررسی قرار گیرد و برنامه های دیگر با صلاحدید معلم انجام می گیرد. ولی باید توجه داشت که کارهای قبل از شروع درس نباید زیاد طول بکشد زیرا طولانی شدن این مرحله از شور و شوق اولیه فراگیران می کاهد.

6- ارزشیابی تشخیصی:

پیش از آغاز درس جدید معلم باید رفتار ورودی دانش آموزان را مشخص سازد  دکترسیف معتقد است که : "رفتار ورودی بر آمادگی فرد برای یادگیری رفتاری تازه دلالت دارد. به سخن دیگر آنچه کسی قبلاً یادگیرفته است یا آنچه برای شروع به یادگیری مطلبی تازه می بایست یادگرفته باشد رفتار ورودی او نامیده می شود".

معلم قبل از شروع درس جدید باید اطمینان حاصل کند که دانش آموزان مطالب درس قبل ، به خصوص مطالبی که دانستن آنها برای درس جدید پیش نیاز محسوب می شود را می دانند. به همین دلیل به هر طریق که لازم می داند از پیش دانسته های دانش آموزان ارزشیابی به عمل می آورد. نوع ارزشیابی بستگی به نوع درس و هدفهای درسی می تواند از سئوال شفاهی تا آزمون کتبی متغیر باشد توجه به میزان اطلاعات قبلی دانش آموزان، از این بابت که سطح درس دادن براساس آن تنظیم شود، ضروری می باشد.

 

7- آماده سازی:

آماده سازی فعالیتی است که معلم از طریق آن سعی می کند ارتباط معنی دار بین تجربیات قبلی و انتظارات و نیازهای شاگردان با هدفهای آموزشی کلاس برقرار کند. معلم پیش از آنکه مطلب اصلی را به دانش آموزان ارایه دهد باید ذهن و حواس آنها را برای آموختن درس جدید جلب نماید. به طور کلی هدف از آماده سازی عبارت است از تمرکز بخشی حواس فراگیران، معرفی ضمنی غیرمستقیم موضوع درس به ایجاد علاقه و انگیزه و کنجکاوی در دانش آموزان برای یادگیری مطلب جدید.

معلمان مسئولان پدیدآوری موقعیتهایی هستند که در کارآموزان و دانش آموزان ایجاد انگیزه کنندو آنان باید موضوعات درس و سایر مواد آموزشی را به گونه ای آراسته و ترتیب دهند که نیازهای فراگیرندگان برآورده شود.

8- ارائه ی  درس:

این قسمت اساس طرح درس را تشکیل می دهد و باید به کاملترین وجه تنظیم گردد. درس جدید باید بر پایه دانسته ها و تجارب قبلی دانش آموزان طراحی و ارایه گردد، بطوریکه ارتباط منطقی درس جدید با مرحله آماده سازی حفظ گردد. مطالب ارایه شده باید دارای پیوستگی و نظم منطقی باشد معلم باید فعالیتهایی را که به روشها و فنون تدریس مربوط می شود در ارایه درس به اختصار مشخص نمایدو تنها نام بردن از عنوان کلی روشها و الگوهای تدریس کافی نیست بلکه لازم است نوع فعالیتهایی را که معلم می خواهد در جریان ارایه انجام دهد در این قسمت قید نماید.

9- فعالیتهای تکمیلی:

انتخاب روش برای انجام فعالیتهای تکمیلی به موضوع و هدف درس بستگی دارد. به عنوان مثال، اگر درسی که ارایه می شود به جمع بندی نیاز دارد معلم باید نوع آن را انتخاب کند، آیا جمع بندی را به طور شفاهی انجام می دهد و یا به صورتهای دیگر و غیره.

برخی از روشهای متداول برای انجام فعالیتهای تکمیلی عبارتند از: خلاصه نویسی روی تابلو(تخته سیاه)، یادداشت نکات درس توسط دانش آموزان، نمایش عروسکی و پوستر، ایفای نقش، سئوال شفاهی، مساله دادن – واحد کار(کارهای تحقیقی، پروژه ) و تکلیف شب.

چنانچه برای تکمیل درس تمرین لازم باشد باید نوع تمرین و چگونگی انجام آن در طرح درس مشخص گردد. مثلاً اگر قرار است دانش آموزان تمرینهای کتاب را انجام دهند، باید تمرینهای مورد نظر با ذکر صفحه در طرح درس قید گردد.

10- ارزشیابی تکوینی:

ارزشیابی تکوینی به معنای ارزشیابی در همه مراحل تهیه برنامه است. در سراسر فرایند تدوین برنامه باید انجام ارزیابی پرداخت و در هیچ شرایطی نباید ارزیابی را وانهاد.

پس از پایان یافتن تدریس ، معلم از نتیجه ی کار خود و میزان آموخته های دانش آموزان ارزشیابی به عمل می آورد. ارزشیابی تکوینی می تواند جزء فعالیتهای تکمیلی نیز به حساب آید مانند بازدید دفترهای تمرین به منظور رفع اشکالهای موجود ، جمع آوری پاسخ های دانش آموزان در مورد سئوال مطرح شده در کلاس ، ثبت اشتباهات دانش آموزان در دفتر جبرانی و دقت در رفتارهایی که نشانه علاقه مندی و یا عدم علاقه دانش آموزان نسبت به درس نیز می تواند در ارزشیابی تکوینی قرار گیرد.

 

تذکر: زمان بندی طرح درس نیز به تناسب و صلاحدید معلم و توانائی دانش آموزان بر حسب یک جلسه آموزشی بین بندهای 5 تا 10 یعنی قبل از شروع درس، ارزشیابی تشخیصی، آماده سازی، ارایه درس ، فعالیتهای تکمیلی و ارزشیابی تکوینی تقسیم می گردد.

مشخصات کلی

طرح درس:                                     کلاس :                          مدت:                             نام معلم:

موضوع:                                    دوره:                        شماره طرح درس:                       تاریخ:

هدفهای کلی جزئی و رفتاری(تحلیل آموزشی)

دانش آموز در پایان این درس باید بتواند:

 

 

 

 

روش ها                                                             رویکردها:                                                   تئوری ها:

حیطه های یادگیری

شناختی دانستنیها

 

روانی حرکتی مهارتها

 

عاطفی نگرش ها

 

 

وسایل

 

زمان

قبل از شروع درس

 

 

 

آماده سازی

رئوس مطالب

 

 

فعالیتهای مربوط به روشها

 

 

ارایه درس جدید

رئوس مطالب

 

 

فعالیتهای مربوط به روشها

 

 

تکمیلی

رئوس مطالب

 

 

فعالیتهای مربوط به روشها

 

 

ارزشیابی

ورودی

 

 

تشخیص

 

 

مرحله ای

 

 

پایانی

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آبان 1388ساعت 20:0  توسط همكاران گروه آموزشي  | 
دانستنی های ریاضی در دوره ابتدایی

دانستنیهای ریاضی در دوره ابتدایی

دانستني هاي رياضيات دوره ي ابتدايي

يك كيلوگرم =1000 گرم

·      براي تبديل كيلوگرم به گرم عدد مربوطه را در  1000 ضرب مي كنيم.

·     براي تبديل گرم به كيلوگرم عدد مربوطه رابر  1000 تقسيم مي كنيم.

يك متر  = 100 سانتي متر

·      براي تبديل متر به سانتي متر عدد مربوطه را در  100 ضرب مي كنيم.

·     براي تبديل سانتي متر به متر عدد مربوطه را بر  100 تقسيم مي كنيم.

يك متر  =  1000 ميلي متر

 براي تبديل متر به ميلي متر عدد مربوطه را در  1000 ضرب مي كنيم.

  براي تبديل ميلي متر به متر عدد مربوطه را بر  1000 تقسيم مي كنيم.

يك سانتي متر =  10 ميلي متر

 براي تبديل سانتي متر به ميلي متر عدد مربوطه را در  10 ضرب مي كنيم.

·براي تبديل ميلي متر به سانتي متر عدد مربوطه را بر  10 تقسيم مي كنيم.

يك هكتار = 10000 متر مربع

 براي تبديل هكتار به مترمربع عدد مربوطه را در  10000 ضرب مي كنيم.

 براي تبديل مترمربع به هكتار عدد مربوطه را بر  10000 تقسيم مي كنيم.

يك كيلومتر = 1000  متر

 براي تبديل كيلومتربه متر عدد مربوطه را در  1000 ضرب مي كنيم.

 براي تبديل متر به كيلومتر عدد مربوطه رابر  1000 تقسيم مي كنيم.

يك ليتر =1000 سي سي

·براي تبديل ليتر به سي سي عدد مربوطه را در  1000 ضرب مي كنيم.

  براي تبديل سي سي به ليتر عدد مربوطه رابر  1000 تقسيم مي كنيم.

يك ليتر = 1000 سانتي متر مكعب

· براي تبديل ليتر به سانتي متر مكعب عدد مربوطه را در  1000 ضرب مي كنيم.

· براي تبديل سانتي متر مكعب به ليتر عدد مربوطه رابر  1000 تقسيم مي كنيم.

يك سي سي = 30 قطره

· براي تبديل سي سي به قطره عدد مربوطه را در  30 ضرب مي كنيم.

·  براي تبديل قطره به سي سي عدد مربوطه رابر  30 تقسيم مي كنيم.

يك مترمكعب = 1000 ليتر

· براي تبديل متر مكعب به ليتر عدد مربوطه را در  1000 ضرب مي كنيم.

· براي تبديل ليتر به متر مكعب عدد مربوطه رابر  1000 تقسيم مي كنيم.

يك مترمكعب=1000000 سانتي متر مكعب

 براي تبديل متر مكعب به سانتي متر مكعب عدد مربوطه را در  1000000 ضرب مي كنيم

 براي تبديل سانتي متر مكعب به متر مكعب عدد مربوطه رابر  1000000 تقسيم مي كنيم.

يك كيلو متر مربع=1000000 متر مربع

 براي تبديل كيلو متر مربع به متر مربع عدد مربوطه را در  1000000 ضرب

 مي كنيم.

براي تبديل متر مربع به كيلو متر مربع عدد مربوطه رابر  1000000 تقسيم

مي كنيم.

يك كيلو متر مربع=100 هكتار

 براي تبديل كيلو متر مربع به هكتار عدد مربوطه را در  100 ضرب مي كنيم.

 براي تبديل هكتار به كيلو متر مربع عدد مربوطه رابر  100 تقسيم مي كنيم.

 


 

دانستني هاي رياضيات دوره ي ابتدايي

نام شكل

محيط

مساحت

تعداد

خط تقارن

تعداد قطر

مربع 

اندازه يك ضلع × 4

اندازه يك ضلع × خودش

4

2

مستطيل

(طول + عرض) × 2

طول × عرض

2

2

متوازي الاضلاع

(مجموع 2 ضلع متوالي) × 2

قاعده × ارتفاع

ندارد

2

ذوزنقه متساوي الساقين

مجموع 4 ضلع(اضلاع)

مجموع دو قاعده×ارتفاع تقسيم بر2

1

2

ذوزنقه قائم الزاويه

مجموع 4 ضلع(اضلاع)

مجموع دو قاعده×ارتفاع تقسيم بر2

ندارد

2

لوزي

اندازه يك ضلع × 4

حاصلضرب دو قطر تقسيم بر 2

2

2

مثلث قائم الزاويه

مجموع سه ضلع

قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2

ندارد

ندارد

مثلث متساوي الساقين

مجموع سه ضلع

قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2

1

ندارد

مثلث متساوي الاضلاع

مجموع سه ضلع

قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2

3

ندارد

مثلث مختلف الاضلاع

مجموع سه ضلع

قاعده ×ارتفاع تقسيم بر 2

ندارد

ندارد

دايره

قطر ×14/3

شعاع × شعاع × 14/3

بي شمار

بي شمار

فرمول حساب كردن تعداد قطرهاي چند ضلعي :                                          (3 ـ n ) n   = اقطار چند ضلعي

                                                                                                               2

فرمول بدست آوردن تعداد پاره خط هاي يك خط :                                 (1 ـ n ) n   = پاره خط هاي يك خط

                                                                                                            2                   (تعداد نقطه)

 

بخش پذيري

2

اعدادي بر 2 بخش پذيرند كه رقم يكان آن ها  0 ،2  ،4 ،6  و 8 باشند .

3

اعدادي بر 3 بخش پذيرند كه  مجموع ارقام آن ها بر 3 بخش پذير باشند.

4

اعدادي بر4 بخش پذيرند كه   2 رقم سمت راست آن ها بر  چهار بخش پذير باشند

5

اعدادي بر  5 بخش پذيرند كه رقم يكان آن ها  0 يا  5 باشند .

6

اعدادي بر  6 بخش پذيرند كه هم بر2 وهم بر 3 بخش پذير ند.

9

اعدادي بر 9بخش پذيرند كه مجموع ارقام آن ها بر 9 بخش پذير باشند.

10

اعدادي بر  10  بخش پذيرند كه هم بر2 وهم بر 5 بخش پذير باشند. (رقم يكان آن ها صفر باشد )

12

اعدادي بر  12 بخش پذيرند كه هم بر3 وهم بر 4 بخش پذيرباشند.

14

اعدادي بر  14 بخش پذيرند كه هم بر2 وهم بر 7 بخش پذيرباشند.

15

اعدادي بر  15 بخش پذيرند كه هم بر3 وهم بر 5 بخش پذيرباشند.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آبان 1388ساعت 19:58  توسط همكاران گروه آموزشي  | 
نمونه سوال ریاضی

نام ونام خانوادگی=                 بسمه تعالی             مدت: 70  دقیقه   

          امتحان: ریاضیات نوبت اول         پایه:سوم ابتدایی      

دبستان

1)عدد های زیر را به رقم وحروف بنویسید ؟

 سیصد وهفتاد (           )                       459 = (......................................)

 

2) کوچک ترین عدد سه رقمی (.............) وبزرک ترین عدد چها رقمی (.........) است

3)از 1038 تا 1048 به ترتیب بنویسید ؟

4)3کیلو متر و400 متر چند متر است ؟ ........................

5)4700متر ..............کیلو مترو................متر است ؟

6) با رقم های( 3- 8- 4-9) بزرگ ترین وکوچک ترین عدد چهار رقمی را بنویسید  ؟

7) یک کیلو گرم چند گرم است ؟................... و یک متر چند سانتی متر است ؟......

8)  4 کیلو گرم و300گرم روی هم چند گرم است ؟...............

9) کدام یک از شکل های زیر چهار ضلع هم اندازه دارد ؟  زیر آن خط بکشید .

      مربع                 مستطیل                  مثلث

10)ضرب وتقسیم زیر را انجام دهید ؟

                                           

        =۷×۹       =۲۴ ÷۳

11)جمع زیررا روی محور نشان دهید  ؟             =8+6

         

              

                                                      

12)ندازه ی ضلع مربعی 10 سانتی متر است ، محیط این مربع راحساب کنید ؟

                  

13)هرمثلث که دو ضلع هم انذازه داشته باشد ، مثلث ................. می گوییم .

14)رمثلث که سه ضلع هم اندازه داشته باشد ، مثلث ..................می گوییم .

15)هر دست لیوان 6 عدد لیوان است . 5 دست لیوان چندتا است ؟

16) درنماز جماعت مسجد یک روستا 63 نفرشرکت می کنند ، درهر ردیف 9 نفر

 می ایستند .حساب کنید نمازگزاران چند صف تشکیل می دهند ؟

17)جمع و تفریق کنید.                                                                                                                                              

               (1357-2000)

(4758+325)

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آبان 1388ساعت 19:56  توسط همكاران گروه آموزشي  | 
نمونه سوال انشا

   به نام خدا

نام ونام خانوادگي:              امتحان انشا وجمله سازي    كلاس سوم  نوبت دوم    مدت=60       

1

 

به كلمه هاي زير  ( گزار  ) اضافه كنيد وجمله بسازيد .

نماز:..........................................................................................

 

سپاس::...................................................................................

2

 

 

2

مخالف كلمه هاي زير را بنويسيد ؟

 

شجاع (            )    سنگين (            )         سالم (             )        عاقل (                   )

 

2

 

 

3

شم خانواده ي كلمه هاي زيررا بنويسيد ؟

 

صياد (             )     عالم  (                )       خطر (              )   مسافرت (                    )

 

2

 

 

 

4

جمله هاي به هم ريخته را مرتب كنيد ؟

 

مربي ، با راهنمايي ، مي كردند ، بچه ها ، نقاشي ،

(.............................................................................................)

 

نوشت ، در ، مشخصات ، دفتر، مرا ،  ا و، (............................................................................................ )

 

 

2

 

 

5

كلمه هاي هم معني را به هم وصل كنيد ؟

 عجله                                                 مبصر

 شايستگي                                         پاكيزگي

 نماينده                                                لياقت

 تميز                                                    شتاب

                             

2

6

 از د و موضوع زير يكي را انتخاب كنيد  وانشاء بنويسيد

 

10

 

-    يك خاطره از مسافرت خود با خانواده  را بنويسيد .

-    چرا بايد به پدر ومادراحترام بگذاريم.

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آبان 1388ساعت 19:55  توسط همكاران گروه آموزشي  | 
هدیه های آسمان سوم

عجیب وباورنکردنی

چه دوستی زیبایی !

این ماجرای حقیقی در ژاپن اتفاق افتاده است .

مردی می خواست خانه اش را تعمیر کند و باید یک دیواررا خراب می کرد . معمولا بین دیوارهای چوبی خانه های ژاپنی یک فضای خالی هست .

وقتی دیوار خراب شد ،چشمش به مارمولکی افتاد که روی یک پایش میخ کوبیده شده بود .یک میخ قدیمی که ده سال پیش ، وقتی خانه را می ساختند به دیوار کوبیده بودند مرد تعجب کرد،چه طور مار مولکی که نمی تواند حرکت کند ، بدون غذا زنده مانده است !

او تصمیم گرفت که دست از کار بکشد و چشم از مارمولک بر ندارد.

پس از مدتی ،مارمولک دیگری از راه رسید و مرد با ناباوری دید که در دهان او چیزی بودکه آن را به دهان مارمولک گیر کرده گذاشت. فهمید که او ده سال است که هر روزبای هم نوع خود غذا می آورد. بی آن که خسته شودیا در ازای کارش خواسته ای داشته باشد .

شما اسم این کار مارمولک را چه می گذارید؟

دنیای حیوانات میمون ها

بسیاری از میمون ها در جنگل زندگی می کنندو بیشتر وقت خود را روی درخت می گذرانند.

بعضی از میمون ها دم های قوی دارند و از دم خود برای گرفتن شاخه ها استفاده می کنند.

نوزاد میمون به شکم مادرش می چسبد و وقتی بزرگ تر شد روی پشت او سوار می شود.

بیشتر میمون ها د رگروه های بزرگ زندگی می کنند. همیشه یک میمون نر که از همه شجاع

تر و دانا تر است ،رهبری گروه را بر عهده می گیرد.به این ترتیب اگر حیوانی بخواهد وارد

محل زندگی ان ها شود،همه ی میمون ها با راهنمایی رهبر گروه ،او را از سرزمین خود

بیرون می کنند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و دوم آبان 1388ساعت 22:7  توسط همكاران گروه آموزشي  |